|
Po II wojnie światowej w Europie ścierały się ze sobą dwie wizje integracji: federalistyczna oraz intergowernmentalistyczna. [1] Oba podejścia zakładały zacieśnianie współpracy europejskiej, jednak opowiadały się za inną metodą realizacji tego celu. Zwolennicy koncepcji federalistycznej zakładali utworzenie ponadnarodowych struktur, które odgórnie miały zarządzać procesem integracji europejskiej, z kolei proponenci opcji międzyrządowej opowiadali się za pragmatyczną współpracą międzyrządową. REKLAMA
Strona 2 z 2
Plany Foucheta
Niepowodzenie projektów EWO i Europejskiej Wspólnoty Politycznej spowodowało zawieszenie prac nad integracją polityczną i militarną aż do lat 60. Główny inicjator integracji europejskiej – Francja – doświadczał w owym czasie silnych napięć wewnętrznych spowodowanych walką polityczną między federalistycznie nastawionymi socjalistami, a sceptycznymi wobec integracji gaullistami, lansującymi koncepcję „Europy ojczyzn”. Jedenaście lat rządów generała Charlesa de Gaulle we Francji (premier w latach 1958-69 i prezydent w latach 1959-69), to okres trudny dla integracji europejskiej. Generał był przeciwny rozwijaniu struktur ponadnarodowych ograniczających suwerenność Francji, a bez stopniowego zrzekania się przez państwa niektórych kompetencji do współdecydowania na ponadnarodowym szczeblu nie mogło być mowy o zacieśnianiu współpracy europejskiej.
Co ciekawe, zarówno próba przełamania impasu w dziedzinie integracji politycznej, jak i kolejny impas zostały spowodowane przez Francję i to jeszcze za rządów generała de Gaulle’a.
Z inicjatywy Francji zwołano 10-11 lutego 1961 r. do Paryża spotkanie ministrów spraw zagranicznych państw szóstki.[11] W celu kontynuacji prac nad integracją polityczną i militarną powołano do życia grupę roboczą w której przewodnictwo objął Christian Fouchet – francuski ambasador w Kopenchadze.
Pierwszy Plan Foucheta – Unia Narodów Europejskich
Pierwsza propozycja grupy Foucheta, przedstawiona 19 października 1961r. zawierała projekt utworzenia Unii Narodów Europejskich (dalej UNE), która nawiązywała do niezrealizowanej koncepcji Europejskiej Wspólnoty Politycznej. UNE miała ustanowić unię polityczną, z dużym zakresem kompetencji w dziedzinie polityki zagranicznej i obrony, a także nauki i kultury. [12] Decyzje miały zapadać na zasadzie jednomyślności z prawem veta każdego państwa, a więc przyjęto klasyczną procedurę międzyrządową. UNE nie odnosiła się do kwestii ekonomicznych, którymi miały się zajmować trzy Wspólnoty posługujące się metodą ponadnarodową (wspólnotową).
W ramach UNE miały powstać jej organy, a więc Rada i Komisja Polityczna (wraz z aparatem administracyjnym). Funkcję parlamentarne miało sprawować Zgromadzenie Wspólnot Europejskich. Akcesja do UNE byłaby uzależniona od jednomyślnej decyzji państw członkowskich.[13]
Pierwszy Plan Foucheta nie wszedł został zaakceptowany przez państwa Beneluksu i Włochy. Rządy tych państw obawiały się, że plan ten jest francuska grą obliczoną na osłabienie NATO i tym samym współpracy transatlantyckiej, a na to nie były gotowe.
Drugi Plan Foucheta
W toku dalszych negocjacji międzyrządowych plan Foucheta ulegał kolejnym zmianom, które były wyrazem kompromisu między państwami szóstki, a w szczególności między Francją i Niemcami a pozostałą czwórką. Kolejna wersja Planu przedstawiona 18 stycznia 1962r. miała zawierać uzgodniony kompromis, który polegał przede wszystkim na zapisie o współpracy na rzecz umacniania NATO, a także rozszerzeniu zadań UNE na kwestie gospodarcze oraz powołaniu nowego organu – Komitetu Ministrów. Ostatecznie uzgodniony kompromis nie znalazł się w przedstawionym dokumencie.[14]
„Generał de Gaulle osobiście dokonał w nim zmian, wykreślając część postanowień będących ustępstwami na rzecz partnerów w rokowaniach. Tak poprawiony Plan (znany jako Fouchet II) nie mógł zyskać akceptacji pozostałych państw i został odrzucony.”[15]
Europejska Współpraca Polityczna (EWP)
Stosunek generała de Gaulle do integracji politycznej spowodował impas w dalszym zacieśnianiu współpracy trwający aż do roku 1970. Dopiero śmierć generała i objęcie stanowiska prezydenta Francji przez Georgesa Pompidou umożliwiła podjęcie realnych kroków na drodze do utworzenia II filara Unii. Milowym krokiem ku temu było przyjęcie tzw. Raportu Davignona i utworzenie 27 października 1970 r. Europejskiej Współpracy Politycznej, którą uważa się za bezpośrednią poprzedniczkę dzisiejszej WPZiB[16].
Przypisy:
1. R. Zięba, Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2007, s. 15
2. A. Przyborowska-Klimczak, Prawne aspekty procesu integracji europejskiej – rys historyczny [w:] Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe, J. Barcz (red.), Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza, Warszawa 2006, s. 2
3. R. Zięba, op.cit., s.17
4. A. Przyborowska-Klimczak, op.cit., s. 3
5. J. Barcik, A. Wentkowska, Prawo Unii Europejskiej z uwzględnieniem Traktatu z Lizbony, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, s.348
6. R. Zięba, op.cit., s.18
7. J. Barcik, A. Wentkowska, op.cit., s.348
8. Europejskiej Wspólnoty Politycznej nie należy mylić z Europejską Współpracą Polityczną, a więc z projektem, które wszedł w życie w październiku 1970 r.
9. J. Barcz, Międzyrządowe obszary współpracy w UE – II i III filar UE, [w:] J. Barcz, E. Kawecka-Wyrzykowska, K. Michałowska-Gorywoda, Integracja Europejska, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2007, s.68
10. K. Łastawski, Historia integracji europejskiej, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2006, s.111I
11. Ibidem, s, 140
12. J. Barcik, A. Wentkowska, op.cit., s.348
13. R. Zięba, op.cit., s.22
14. Ibidem, s. 22
15. J. Barcik, A. Wentkowska, op.cit., s.348
16. K. Łastawski, op.cit., s.174
|
Ten były dowódca armii bośniackich Serbów stanął w środę (16.05) przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla byłej Jugosławii w Hadze. Oskarżony został o zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości.
