Podwójne opodatkowanie, kłopoty ze zwrotem nadpłaconych kwot, niejasne przepisy – to tylko część problemów, z jakimi borykają się obywatele UE przeprowadzając się za granicę, podejmując tam pracę lub inwestując. Komisja Europejska właśnie opublikowała komunikat przedstawiający najpoważniejsze transgraniczne przeszkody podatkowe oraz planowane rozwiązania.

W komunikacie przedstawiono plany dotyczące niektórych aspektów, takich jak: dochody transgraniczne, podatki od spadków, podatki od dywidend, podatki rejestracyjne od pojazdów i handel elektroniczny. Komunikat ma również na celu określenie w jakiej dziedzinie należy podjąć działania, zarówno na szczeblu Unii, jak i na szczeblu krajowym, by w większym stopniu ułatwić współpracę systemów podatkowych państw członkowskich, aby nie zniechęcać obywateli do aktywności transgranicznej.

- Podatki odgrywają kluczową rolę we wzmocnieniu rynku wewnętrznego i odbudowaniu silnej i zrównoważonej gospodarki europejskiej. Dobra polityka podatkowa może sprzyjać zatrudnieniu, inwestycjom i wzrostowi gospodarczemu – stwierdził Algirdas Šemeta, komisarz ds. podatków, unii celnej, audytu oraz zwalczania nadużyć finansowych. – Komunikat stanowi kolejny krok w usuwaniu przeszkód podatkowych i propagowaniu sprawiedliwej polityki podatkowej wewnątrz całej UE, tak aby obywatele mogli skorzystać ze wszystkich dobrodziejstw, jakie oferuje jednolity rynek.

Problemy wymagające rozwiązania

Każdego roku kwestie podatków transgranicznych stanowią olbrzymią część wszystkich skarg i pytań, jakie obywatele Unii kierują do Komisji. Skargi obejmują cały wachlarz problemów, począwszy od trudności spowodowanych złożonym charakterem zagranicznych przepisów podatkowych, po brak jasnych informacji dla cudzoziemców oraz niekompatybilne systemy podatkowe w różnych państwach członkowskich.

Pracownicy transgraniczni mają trudności z uzyskaniem od zagranicznych organów podatkowych kwoty wolnej od podatku, ulg i odliczeń podatkowych, jak również są często poddani podwójnemu opodatkowaniu. Obywatele dokonujący za granicą zakupu nieruchomości często nie mogą korzystać ze zwolnień podatkowych lub muszą płacić podatki od nieruchomości wyższe niż rezydenci, a osoby, które przeprowadzają się za granicę lub kupują tam samochód, borykają się z problemem podwójnego podatku rejestracyjnego. Osoby posiadające dochody z inwestycji zagranicznych uważają, że trudno jest wyegzekwować prawo do zwolnienia od podatku u źródła nakładanego przez inne kraje.

Wielu ludzi korzystających z zagranicznych funduszy emerytalnych doświadcza trudności w uzyskaniu odliczeń i dokonywaniu transferów zagranicznych, a spadek odziedziczony w innym państwie członkowskim jest często objęty wyższymi podatkami spadkowymi lub podwójnie opodatkowany. Handel elektroniczny jest również niejednokrotnie utrudniony istnieniem przeszkód podatkowych, takich jak skomplikowane przepisy VAT i wymogi deklaracji podatkowych, w wyniku czego tylko 7 proc. towarów znajdujących się w obrocie w UE jest kupowanych online w innym państwie członkowskim.

Połowa postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w kwestiach związanych z podatkami, wszczynanych każdego roku przez Komisję w tym zakresie, to postępowania związane ze skargami obywateli. Jednakże procedury te nie rozwiążą wszystkich problemów. Najlepszą drogą rozwiązania problemów takich jak podwójne opodatkowanie i złożony charakter procedur administracyjnych jest należyta współpraca pomiędzy państwami członkowskimi.

Państwa członkowskie powinny opracowywać i wdrażać swoje środki i praktyki polityki podatkowej w taki sposób, aby nie zniechęciło to obywateli do podejmowania aktywnosci transgranicznej. Powinny również ściślej ze sobą współpracować w celu uniknięcia niekompatybilnych przepisów podatkowych będących źródłem przeszkód i barier na rynku wewnętrznym.

Rozwiązywanie problemów

Komisja ma zamiar wzmocnić swoje działania zmierzające do ułatwienia państwom członkowskim wprowadzenia większej spójności w systemach podatkowych oraz zaproponuje konkretne środki w celu zapobieżenia trudnościom podatkowym, które napotykają obywatele Unii, lub ich wyeliminowania. Komisja podejmuje szereg inicjatyw w tej dziedzinie: Obejmują one:

• komunikat w sprawie podwójnego opodatkowania opracowywany na 2011 r., w którym zbadany zostanie zasięg i waga tego problemu w całej UE, wraz z towarzyszącymi mu wnioskami ustawodawczymi przygotowywanymi na 2012 r., zawierającymi propozycje rozwiązania problemów;
• wnioski przygotowywane na połowę 2011 r., zmierzające do rozwiązania problemów związanych z opodatkowaniem spadków zagranicznych;
• środki służące zlikwidowaniu podwójnego opodatkowania w sytuacji, w której samochód jest najpierw zarejestrowany w jednym państwie członkowskim, po czym jest przemieszczany do innego kraju i tam ponownie rejestrowany;
• rozpowszechnienie pojedynczych punktów kontaktowych w odniesieniu do handlu elektronicznego w celu uproszczenia obowiązków sprawozdawczości podatkowej dla przedsiębiorstw oraz ułatwienia im oferowania towarów i usług również klientom zagranicznym; bariery w handlu elektronicznym zostaną również przeanalizowane podczas przeglądu unijnego systemu podatku od wartości dodanej (VAT), co do którego rozpoczęto obecnie proces konsultacji (zob. IP/10/1633);
• wnioski opracowywane na 2012 r., dotyczące rozwiązania problemów związanych z opodatkowaniem transgranicznych wypłat dywidend.

Ponadto Komisja Europejska ma zamiar propagować szeroko zakrojony dialog pomiędzy organami krajowymi i zainteresowanymi stronami w celu określenia innych działań, które mogłyby uprościć środki polityki podatkowej z korzyścią dla obywateli i rynku wewnętrznego.

Obejmuje to znormalizowanie formularzy wniosków o zwrot podatku i deklaracji podatkowych w całej UE, pojedyncze punkty informacyjne, w których pracownicy i inwestorzy mogliby uzyskać jasne i wiarygodne informacje o podatkach i szczególnych krajowych środkach polityki podatkowej, co stanowiłoby odpowiedź na potrzeby pracowników mobilnych i przygranicznych.

Komisja przedstawi opinie na temat postępu w rozwiązywaniu transgranicznych problemów podatkowych w ramach sprawozdania na temat praw wynikających z obywatelstwa unijnego za 2013 r. (zob. IP/10/1390).

Dodatkowe informacje można znaleźć na stronie internetowej: http://ec.europa.eu/taxation_customs/index_en.htm