Regiony siłą Unii

• ke
• ue
• _pe24

Tylko w ubiegłym roku polityka spójności w Polsce stanowiła 44 proc. inwestycji publicznych – podkreślali eksperci KE, którzy zaprezentowali w Warszawie Piąte sprawozdanie w sprawie spójności. Wynika z niego, że bez skuteczniejszej polityki rozwoju regionów Unii nie uda się szybko wyjść z kryzysu. Tymczasem według strategii Europa 2020 już za 10 lat poziom zatrudnienia w UE ma osiągnąć 75 proc.

Piąte sprawozdanie w sprawie spójności zostało opublikowane 10 listopada br. W Warszawie zaprezentowali je eksperci Komisji Europejskiej: Władysław Piskorz, dyrektor w Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej oraz Filip Busz, dyrektor w Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans. W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele ministerstw, organizacji pozarządowych, środowisk akademickich i dziennikarze.

Dyrektor Piskorz przypomniał, że spójność terytorialna – obok spójności gospodarczej i społecznej – została uznana w traktacie lizbońskim za podstawowy cel Unii Europejskiej i że raporty na temat spójności wymagane są przez unijne prawo. Przedstawiają one stan rozwoju regionów, krajowe i regionalne trendy, oddziaływanie polityki spójności na regiony i Europę oraz relacje z innymi politykami unijnymi. Są też okazją do zaprezentowania propozycji dla polityki spójności.

- W obliczu gospodarczych, społecznych i demograficznych wstrząsów, z jakimi mamy do czynienia w Europie w ostatnich latach, istnieje potrzeba udoskonalonej polityki spójności, która sprostałaby tym wyzwaniom w kontekście nowego budżetu unijnego po 2013 roku oraz nowych, ambitnych celów Unii, zapisanych w strategii Europa 2020" - powiedział Władysław Piskorz. Zauważył, że przyszłą politykę spójności należy dostosować do strategii Europa 2020, jako że odegra ona kluczową rolę w osiągnięciu celów UE na 2020 rok, którymi są: zwiększenie stopy zatrudnienia, podniesienie poziomu wykształcenia, walka z ubóstwem, walka ze zmianami klimatu, efektywność energetyczna oraz wzrost inwestycji w badania i rozwój.

Dyrektor Piskorz przypomniał także dotychczasowe osiągnięcia polityki spójności, która pozwoliła zmniejszyć różnice gospodarcze, społeczne i środowiskowe. Dzięki polityce spójności wszystkie regiony odniosły korzyści w postaci inwestycji bezpośrednich i pośrednich korzyści handlowych. Wśród przykładowych korzyści w latach 2000-2006 wymienił m.in. wzrost PKB per capita o 10 proc. w regionach najuboższych, utworzenie 1 miliona miejsc pracy na terenie UE i budowę 4700 km autostrad i 1200 km szybkich linii kolejowych. Przypomniał także, co dzięki tej polityce zyskała Polska w latach 2004-2006: dodatkowy wzrost PKB w 2009 roku (1,41 proc.), wsparcie dla 28 tys. przedsiębiorstw, ponad milion osób przeszkolonych w ramach EFS i 400 km autostrad. 

Przedstawiając główne tezy raportu, dyrektor Piskorz powiedział, że w ostatnich latach regiony zwiększyły stopy zatrudnienia i zmniejszyły stopy bezrobocia, ale kryzys zakłócił ten proces. Zwrócił uwagę, że ubóstwo i niski status materialny mają silny wymiar regionalny, gdyż nadal istnieją duże rozbieżności pomiędzy lepiej i gorzej rozwiniętymi regionami, że nadal istnieją znaczne luki w infrastrukturze komunikacyjnej w nowych krajach UE, że potrzeba będzie więcej inwestycji aby spełnić przepisy unijnego prawa środowiskowego i że zmiany klimatu będą miały silny wpływ na wiele regionów, w szczególności w regionach południowych i górskich.

Zauważył, że w wielu regionach polityka spójności stymuluje inwestycje w europejskie obszary priorytetowe, takie jak środowisko, edukacja i badania oraz odpowiada za dużą część całości inwestycji publicznych w regionach konwergencji. W Polsce w 2009 r. polityka spójności stanowiła 44 proc. inwestycji publicznych.

Dyrektor Filip Busz mówił o społecznym wymiarze polityki spójności. Zwrócił uwagę, że większa liczba osób z wyższym wykształceniem ma wpływ na wzrost konkurencyjności i wzrost gospodarczy. - Zwiększenie odsetka osób z wyższym wykształceniem w grupie 30-34 lata oznaczać może dodatkowe 4 proc. wzrostu PKB w całej UE - podkreślił. Z kolei większa konkurencyjność jest niezbędna dla zwiększenia zatrudnienia.

Cel UE na 2020 rok przewidujący 75 proc. stopę zatrudnienia może zostać osiągnięty wyłącznie w przypadku poprawy sytuacji we wszystkich regionach. Regiony konwergencji posiadają wysoki odsetek ludności biernej zawodowo i potrzebują ponad 10 milionów miejsc pracy, tj. więcej niż inne regiony, aby osiągnąć cel. Dyrektor Busz zauważył także, że o ile ubóstwo występuje we wszystkich państwach członkowskich, to dotkliwy niski status materialny głównie w słabiej rozwiniętych państwach członkowskich. Przypomniał także sukcesy Europejskiego Funduszu Społecznego, który co roku wspiera miliony osób w podnoszeniu ich kwalifikacji i tym samym znalezieniu pracy.

Mówiąc o kształcie przyszłej polityki spójności, eksperci wymienili 4 istotne zagadnienia. Przez podnoszenie europejskiej wartości dodanej rozumieć należy m.in. wzmocnienie programowania strategicznego i przełożenie celów UE na rok 2020 na priorytety inwestycyjne.

Wzmacnianie zarządzania oznacza wzmacnianie partnerstwa, czyli zwiększenie zaangażowania lokalnych i regionalnych interesariuszy, partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego, oraz wprowadzenie nowego wymiaru jakim jest spójność terytorialna.

Usprawnienie realizacji będzie możliwe dzięki m.in. poprawie zarządzania finansowego, zmniejszeniu obciążeń administracyjnych oraz uproszczeniu dyscypliny finansowej. Mówiąc zaś o architekturze polityki spójności dyrektor Piskorz zauważył, że kwalifikować będą się wszystkie regiony, ale musi istnieć rozróżnienie między regionami mniej i bardziej rozwiniętymi. Dyrektor przypomniał także, że do 31 stycznia 2011 roku trwają konsultacje społeczne, rozpoczęte wraz z publikacją sprawozdania.

Sprawozdanie dostępne jest w internecie pod adresem: http://ec.europa.eu/regional_policy/cohesion_report.

 

Prezentację raportu można znaleźć tutaj