Relacja: "11 września 8 lat później: jak terroryzm dotknął Polskę?"

 

 Spotkania mające charakter rozważań i refleksji nad rolą terroryzmu we współczesnym świecie organizowane są cyklicznie od kilku lat przez Centrum Badań nad Terroryzmem Collegium Civitas w rocznicę zamachów na Nowy Jork i Waszyngton. Kolejne, trzecie już spotkanie z tej serii odbyło się w warszawskim hotelu Maria w dniu 11 września 2009.

Wśród zaproszonych gości znaleźli się: generał Edward Pietrzyk – były ambasador RP w Iraku, redaktor Piotr Górecki – reporter zagraniczny TVP, ppłk Andrzej Kruczyński – były oficer Jednostki „GROM” oraz dr Tomasz Aleksandrowicz reprezentujący Centrum Badań nad Terroryzmem. Spotkanie poprowadziła redaktor Anna Wojtacha, dziennikarz Polsat News.

Spotkanie rozpoczęło wystąpienie Pana Duncana Walkera, piastującego stanowisko Political-Military Officer w Ambasadzie USA w Warszawie. Odniósł się on do bieżących wydarzeń w Afganistanie, zwracając uwagę, iż prowadzona obecnie operacja w Afganistanie jest wspólnym wysiłkiem Stanów Zjednoczonych, Polski i wielu innych krajów.

11 września 2001 roku to niewątpliwie ważna cezura, nie tylko w historii najnowszej, ale także dla Wojska Polskiego – w szczególności Wojsk Lądowych. Generał Edward Pietrzyk zwrócił uwagę na fakt, iż to właśnie po tej dacie rozpoczął się proces zasadniczej transformacji WL. Udział polskiej armii w misjach w Iraku i Afganistanie – będący konsekwencją zamachów z 11 września przyniósł ze sobą zarówno wyzwania jak i szanse. Misje te bowiem różnią się w zasadniczy sposób od operacji realizowanych działań Organizacji Narodów Zjednoczonych, wymusiły więc zmiany w zakresie dowodzenia i wyszkolenia sił zbrojnych. Wpłynęły także na polski przemysł obronny, który podjął produkcję sprzętu faktycznie potrzebnego na tego typu misjach – a potrzeby te wynikały bezpośrednio z sytuacji polskich kontyngentów poza granicami kraju.

Polski udział w operacji irackiej jest o tyle doniosły, iż bez niego nie mogłoby być mowy o właściwym przygotowaniu operacji w Afganistanie.

Pułkownik Kruczyński zauważył, iż sukcesy Wojskowej Formacji Specjalnej „GROM” były w dużej mierze owocem wcześniejszych doświadczeń jednostki zbieranych podczas udziału w operacjach poza granicami kraju: od Haiti aż po Macedonię i Kosowo. Warto przy tym zauważyć, iż operacja realizowana obecnie w Afganistanie ma  charakter operacji policyjnej i wywiadowcze. Uczestnicy spotkania zauważyli także, iż nie ma jasnej i precyzyjnej odpowiedzi na pytanie jaki jest cel tej operacji. Wydaje się, iż jasnej wizji zakończenia operacji w Afganistanie nie ma także strona amerykańska. Jeśli chodzi o polski udział w działaniach w Afganistanie wśród największych braków można wymienić zbyt słabo akcentowane działania na rzecz odbudowy Afganistanu (działania te mają zbyt małą skalę i nie powinny ograniczać się do przedsięwzięć resortu obrony).

Zaproszeni goście zgodzili się także co do tego, iż decyzje dotyczące wyposażenia armii, zwłaszcza w przypadku udziału w operacjach takich jak w Iraku czy Afganistanie powinny się opierać na opiniach praktyków – żołnierzy biorących bezpośredni udział w tego typu działaniach. Podobnie, nie ma większego sensu realizowane ad hoc doposażanie żołnierzy już biorących  udział w misji za granicą: nowy sprzęt musi zostać najpierw przetestowany w kraju, a dopiero potem powinien trafiać na misje.

Odnosząc się do możliwości wystąpienia zamachów terrorystycznych w Polsce, ppłk Andrzej Kruczyński stwierdził, iż nasz kraj nie jest przygotowany na tego rodzaju zagrożenia. Pytanie o możliwe zamachy terrorystyczne w Polsce należy formułować w sposób następujący: nie „czy?” lecz „kiedy?” takie ataki mogą nastąpić. Choć Polska nie jest krajem tzw. „pierwszego rzutu” jeśli chodzi o zagrożenia terrorystyczne, to zachętą do przeprowadzenia zamachów na terytorium Polski może być właśnie słabość systemu reagowania kryzysowego w naszym kraju. Sytuacji nie poprawia także kryzys gospodarczy, który powoduje zmniejszenie nakładów także na bezpieczeństwo – zarówno na wyposażenie odpowiednich służb jak i na ich ćwiczenia mające na celu poprawę koordynacji i kontrolę funkcjonowania procedur. Tak czy inaczej, w obszarze tym jest jeszcze wiele do zrobienia, zwłaszcza w kontekście organizacji wielkiej imprezy sportowej jaką będą Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej w 2012 roku.

Spotkanie zakończył pokaz niepublikowanych wcześniej zdjęć z operacji „Iraqi Freedom” wraz z komentarzem autora, Pana Witolda Lewandowskiego.

 

Dariusz Materniak