Integracja Europy Zachodniej w kwestii politycznej i militarno - obronnej

            Motywy integracji.

Ogólnie same motywy chęci integracji wypływają z determinacji politycznych, siły poszczególnych państw Europy. Zaliczyć tutaj należy przede wszystkim te państwa, „które odegrały decydującą rolę w tworzeniu związków integracyjnych.”[1]. Stanowiska były bardzo zróżnicowane pod wieloma względami, między innymi od strony interesów politycznych, ekonomicznych i militarnych. Duży wpływ miała także wyobraźnia poszczególnych postaci w historii Europy oraz ich wpływy osobiste, na myśli i propozycje dotyczące sposobów integracji Europy Zachodniej. Po II wojnie światowej dążenia integracyjne były bardziej silniejsze niż różnice interesów partnerów integracji. Na to stanowisko wpływ miały doświadczenia wojenne jak i powojenne, np. podział Europy i Niemiec, zagrożenie ze strony ZSRR. Podstawą integracyjnych impulsów po II wojnie światowej były skutki niemożności osiągnięcia pokoju i bezpieczeństwa w Europie przez pojedyncze kraje. „Silny międzynarodowy związek państw miał w przyszłości chronić Europę przed zbrojnymi konfliktami.”[2]. Do zespolenia swych sił i środków popychała państwa myśl o swej słabości i niemocy gospodarczej i politycznej, a także znikomy wpływ na stosunki międzynarodowe. Obawiano się potężnego ruchu komunistycznego, mogącego zagrozić integracji. „Zakończenie II wojny światowej doprowadziło do powstania w Europie nowego układu sił. Niemcy w wyniku przegranej wojny utraciły swe mocarstwowe możliwości. Wielka Brytania i Francja, aczkolwiek zwycięskie, straciły swe przedwojenne atrybuty oddziaływania na stosunku międzynarodowe w Europie i w świecie.”[3]. Silna integracja miała się przyczynić do odtworzenia roli Europy na arenie międzynarodowej. Zrodziła się myśl wśród przywódców europejskich o zawarciu ścisłego związku integracyjnego. Za cel postawiono sobie ochronę interesów i dotychczasowych wartości. Zbieżna wydawała się kwestia niemiecka. Wychodzono z założenia, że potrzebne było wykorzystanie materialnych możliwości Niemiec oraz zasobów ludzkich, w celu zapobieżenia odrodzenia się niemieckiego ekspansjonizmu. Włączenie RFN do budowy zjednoczonej Europy miało przyczynić się do zagwarantowania bezpieczeństwa od Wschodu. W przyszłości stawiano na rozwój interesów z USA. Z wojny Stany Zjednoczone wyszły praktycznie „bez szwanku”, z dobrą gospodarką i sytuacją społeczną. Europa pragnęła to wykorzystać do swej integracji.

             W historii najnowszej świata, a także w tej odległej nam wiekowo, zdarzały się w dużej mierze pakty, układy czy sojusze różnych sobie państw. Stanowiły one za każdym razem duży problem dla bezpieczeństwa innego narodu, bądź regionu a także z uwzględnieniem obszaru zagrożonego. Tworzenie się na świecie ładu jednobiegunowego na czele z USA, nie wniosło wiele nowego w poprawę stanu bezpieczeństwa międzynarodowego. Uwidoczniło się natomiast nowe myślenie w kręgu państw, które kiedyś nie uważane były za światowe mocarstwa zdolne do kreowania polityki światowej. Dawny Związek Radziecki a obecnie Federacja Rosyjska pretenduje do miana światowego przywódcy w zglobalizowanym już świecie. Jednakże nie uczyni tego osamotniona, „wielka” Rosja, lecz zjednoczona sprawami polityki w różnym zakresie z innymi państwami: Chinami oraz z Indiami.

            W 1949 r., kiedy to ChRL proklamowała niepodległość, ZSRR uznał ten fakt za niepodlegający dyskusji. Stosunki z Chinami w latach 50 uległy zmianie „z powodu różnic ideologicznych i nie poprawiły aż do schyłkowego okresu ZSRR, kiedy w marcu 1985 roku na Kremlu pojawiła się reformatorska ekipa Michaiła Gorbaczowa.”[1] Lata ’90 – te przyniosły poprawę w bilateralnych stosunkach między tymi państwami. Zajęto się sprawą trudną, czyli granicą. „16 maja 1991 roku podpisano porozumienie o delimitacji wschodniego odcinka granicy radziecko-chińskiej (…) układ ten został ratyfikowany przez parlament Rosji już w lutym 1992 roku.”[2] W tymże roku także podpisano obustronne deklaracje o „o podstawach stosunków dwustronnych, w której Rosja i Chiny zobowiązały się do nie wchodzenia w żadne układy, które szkodziłyby suwerenności i bezpieczeństwu drugiej strony oraz do niedopuszczenia by ich terytoria były wykorzystywane przez państwa trzecie przeciw suwerenności i interesom bezpieczeństwa którejkolwiek.”[3] W 1995 r. urzędujący premier Rosji – Primakow określił, iż istnieje możliwość stworzenia strategicznego trójkąta współpracy Rosji, Chin i Indii, „który mógłby balansować wpływy Zachodu.”[4] Dodatkowa chęć współpracy Chin z Rosją ujawnia się z chińskiej koncepcji politycznej, określanej mianem „Tian Xia” (pod niebem). Jej głównym założeniem jest, że nie może istnieć żaden system jednobiegunowy na świecie, zaś wszystkie państwa mają znajdować się pod ogólnoświatowym systemem obronnym. W 2001 roku powstaje Szanghajska Organizacja Współpracy, której to głównym celem ma być ochrona przed terroryzmem, separatyzmem i ekstremizmem. Ochłodzenie nastąpiło na linii obydwu tych państw w 2008 r. w wyniku wojny Rosji w Gruzji. Jednakże w praktyce ochłodzenie to, stało się nieodczuwalne.

            Państwem niezwykle kluczowym w Trójkącie są Indie. Państwo to określane jest mianem „najszybciej rozwijającej się demokracji świata”[5], stanowi niezwykle szybko rozwijającą się gospodarkę oraz kapitał ludzki, jak i surowcowy. Nic więc dziwnego, że pretenduje do miana nowego hegemona na świecie, hegemona związanego z Rosją. W czasach zimnej wojny Indie były ściśle związane ze Związkiem Radzieckim. „Uzależnienie od związków z Moskwą dawało jednak Delhi pośredni wpływ na decyzje Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz stanowiło przeciwwagę dla współpracy USA z największym wrogiem – Pakistanem, a także stwarzało lepszą pozycję we współzawodnictwie z Chinami.”[6] Po rozpadzie ZSRR Indie wyraźnie kierują się polityką globalną, kreowania ją a także wpływania na nią. Zażegnano politykę niezaangażowania. 3 października 2000 r. ustanowiono Deklarację o strategicznym partnerstwie między Republiką Indii i Federacją Rosyjską. Dla Rosji stosunki z Indiami mają służyć wzmocnieniu ich potęgi, a także „ukrócenie” roli przewodniej w świecie Stanom Zjednoczonym Ameryki. Dla Rosji Indie stały się główną siłą nabywczą dla surowców energetycznych. „Strategiczne partnerstwo z Moskwą w dziedzinie energetyki ma ponadto zapewniać dostawy paliwa jądrowego do indyjskich elektrowni atomowych.”[7] Ostatnia wizyta premiera Indii w Moskwie 6 grudnia 2009 r. uzasadniła dalszą chęć współpracy politycznej, ekonomicznej i militarnej obydwu państw, a także pokazała, iż będą one skutecznie działały w zwalczaniu terroryzmu międzynarodowego. Ogólnie przyjmując, stosunki te ulegają coraz to mocniejszej współpracy.

Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej

            Głównym założeniem pracy będzie ukazanie zagadnienia w/w od początków jego istnienia aż do momentu wypracowania nowego instrumentu, czyli Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony. Na wstępie przypomnę czym jest w znaczeniu pojęciowym WPZiB, a także pokrótce przedstawię genezę jej utworzenia. Wskazane zostaną także główne cele i zadania jakie stawia sobie WPZiB. W pracy zostały pominięte szczegóły dotyczące instytucjonalnej roli organów UE w procesie decyzyjnym WPZiB.[1] Koniec pracy zostawię na chwilę refleksji i ogólnego podsumowania, co do trafności utworzenia tego rodzaju polityki w UE.