WSPÓŁPRACA  REGIONALNA WOBEC NOWYCH WYZWAŃ

Polityka Unii Europejskiej wobec wschodnich sąsiadów opiera się na uznaniu równości ich decyzji i potrzeb. Wspólne działania Białorusi i Ukrainy będą podstawą do kształtowania  priorytetów a co za tym idzie programów zmian dla tych krajów. Unia Europejska jako cel wybrała budowę komunikacji ponad granicami i podziałami. UE promuje zmiany poprzez edukację administracji i wymianę doświadczeń ludzi różnych kultur. Pierwszy krok to wymiana wiedzy oraz budowa sieci łączącej fachowców, ekspertów, uniwersytety  i instytucje badawcze w Europie.

NA CZYM KORZYSTAĆ?

             W historii najnowszej świata, a także w tej odległej nam wiekowo, zdarzały się w dużej mierze pakty, układy czy sojusze różnych sobie państw. Stanowiły one za każdym razem duży problem dla bezpieczeństwa innego narodu, bądź regionu a także z uwzględnieniem obszaru zagrożonego. Tworzenie się na świecie ładu jednobiegunowego na czele z USA, nie wniosło wiele nowego w poprawę stanu bezpieczeństwa międzynarodowego. Uwidoczniło się natomiast nowe myślenie w kręgu państw, które kiedyś nie uważane były za światowe mocarstwa zdolne do kreowania polityki światowej. Dawny Związek Radziecki a obecnie Federacja Rosyjska pretenduje do miana światowego przywódcy w zglobalizowanym już świecie. Jednakże nie uczyni tego osamotniona, „wielka” Rosja, lecz zjednoczona sprawami polityki w różnym zakresie z innymi państwami: Chinami oraz z Indiami.

            W 1949 r., kiedy to ChRL proklamowała niepodległość, ZSRR uznał ten fakt za niepodlegający dyskusji. Stosunki z Chinami w latach 50 uległy zmianie „z powodu różnic ideologicznych i nie poprawiły aż do schyłkowego okresu ZSRR, kiedy w marcu 1985 roku na Kremlu pojawiła się reformatorska ekipa Michaiła Gorbaczowa.”[1] Lata ’90 – te przyniosły poprawę w bilateralnych stosunkach między tymi państwami. Zajęto się sprawą trudną, czyli granicą. „16 maja 1991 roku podpisano porozumienie o delimitacji wschodniego odcinka granicy radziecko-chińskiej (…) układ ten został ratyfikowany przez parlament Rosji już w lutym 1992 roku.”[2] W tymże roku także podpisano obustronne deklaracje o „o podstawach stosunków dwustronnych, w której Rosja i Chiny zobowiązały się do nie wchodzenia w żadne układy, które szkodziłyby suwerenności i bezpieczeństwu drugiej strony oraz do niedopuszczenia by ich terytoria były wykorzystywane przez państwa trzecie przeciw suwerenności i interesom bezpieczeństwa którejkolwiek.”[3] W 1995 r. urzędujący premier Rosji – Primakow określił, iż istnieje możliwość stworzenia strategicznego trójkąta współpracy Rosji, Chin i Indii, „który mógłby balansować wpływy Zachodu.”[4] Dodatkowa chęć współpracy Chin z Rosją ujawnia się z chińskiej koncepcji politycznej, określanej mianem „Tian Xia” (pod niebem). Jej głównym założeniem jest, że nie może istnieć żaden system jednobiegunowy na świecie, zaś wszystkie państwa mają znajdować się pod ogólnoświatowym systemem obronnym. W 2001 roku powstaje Szanghajska Organizacja Współpracy, której to głównym celem ma być ochrona przed terroryzmem, separatyzmem i ekstremizmem. Ochłodzenie nastąpiło na linii obydwu tych państw w 2008 r. w wyniku wojny Rosji w Gruzji. Jednakże w praktyce ochłodzenie to, stało się nieodczuwalne.

            Państwem niezwykle kluczowym w Trójkącie są Indie. Państwo to określane jest mianem „najszybciej rozwijającej się demokracji świata”[5], stanowi niezwykle szybko rozwijającą się gospodarkę oraz kapitał ludzki, jak i surowcowy. Nic więc dziwnego, że pretenduje do miana nowego hegemona na świecie, hegemona związanego z Rosją. W czasach zimnej wojny Indie były ściśle związane ze Związkiem Radzieckim. „Uzależnienie od związków z Moskwą dawało jednak Delhi pośredni wpływ na decyzje Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz stanowiło przeciwwagę dla współpracy USA z największym wrogiem – Pakistanem, a także stwarzało lepszą pozycję we współzawodnictwie z Chinami.”[6] Po rozpadzie ZSRR Indie wyraźnie kierują się polityką globalną, kreowania ją a także wpływania na nią. Zażegnano politykę niezaangażowania. 3 października 2000 r. ustanowiono Deklarację o strategicznym partnerstwie między Republiką Indii i Federacją Rosyjską. Dla Rosji stosunki z Indiami mają służyć wzmocnieniu ich potęgi, a także „ukrócenie” roli przewodniej w świecie Stanom Zjednoczonym Ameryki. Dla Rosji Indie stały się główną siłą nabywczą dla surowców energetycznych. „Strategiczne partnerstwo z Moskwą w dziedzinie energetyki ma ponadto zapewniać dostawy paliwa jądrowego do indyjskich elektrowni atomowych.”[7] Ostatnia wizyta premiera Indii w Moskwie 6 grudnia 2009 r. uzasadniła dalszą chęć współpracy politycznej, ekonomicznej i militarnej obydwu państw, a także pokazała, iż będą one skutecznie działały w zwalczaniu terroryzmu międzynarodowego. Ogólnie przyjmując, stosunki te ulegają coraz to mocniejszej współpracy.