1) Informacje ogólne. Geneza.
RFN jest parlamentarną republiką federalną, określaną także jako demokracja kanclerska. Władza centralna jest podzielona na wykonawczą - rząd federalny (Bundesregierung) pod przewodnictwem kanclerza (Bundeskanzler) oraz prezydent (Bundespräsident), ustawodawczą – parlament związkowy (Bundestag) i rada związkowa (Bundesrat) oraz sądowniczą, sprawowaną przez Związkowy Trybunał Konstytucyjny (Bundesverfassungsgericht). Ustawa zasadnicza (Grundgesetz) została uchwalona 23 maja 1949 (BGBl. I S. 1), ostatnia nowelizacja 16 lipca 1998 (BGBl. I S. 1822). Pierwsza powojenna konstytucja miała obowiązywać tylko tymczasowo, dlatego nie otrzymała nawet oficjalnej nazwy „konstytucja” i była całkowitym odcięciem się od historii, nazizmu i hitleryzmu - w preambule umieszczono bezpośredni zwrot do narodu niemieckiego, podkreślając znaczenie narodu, a nie państwa. Ustawa z 1949 odnosiła się jedynie do RFN utworzonej z powojennych trzech stref okupacyjnych – brytyjskiej, amerykańskiej i francuskiej, a po upadku muru berlińskiego i zjednoczeniu Niemiec w 1990 rozciągnięto jej przepisy, ze zmianami, także na tzw.”nowe landy” – dawną Niemiecką Republikę Demokratyczną. Obecnie RFN zajmuje terytorium 357 022 km2 i składa się z 16 krajów związkowych z populacją ponad 82 mln.obywateli – Badenia-Wirtembergia, Bawaria, Berlin, Brandenburgia, Brema, Hamburg, Hesja, Mecklenburg-Vorpommern, Dolna Saksonia, Nadrenia Północna-Westfalia, Rheinland-Pfalz, Kraj Saary, Saksonia, Saksonia-Anhalt, Szlezwik-Holsztyn i Turynga. Każdy land, poza Bawarią, posiada własny parlament jednoizbowy (Landtag) oraz rząd z prezesem (Ministerpräsident) na czele, prowadzi także własną politykę wewnętrzną na wielu płaszczyznach – gospodarczej, finasowej, kulturalnej, itp. Kraje związkowe są reprezentowane we władzach federalnych przez określoną liczbę przedstawicieli. Ponadto obowiązują w nich oddzielne konstytucje, będące aktami podrzędnymi wobec ustawy zasadniczej. REKLAMA
Strona 4 z 4
• Związkowy Trybunał Konstytucyjny Wybierany przez Bundestag i Bundesrat Trybunał składa się z dwóch ośmioosobowych senatów. Bundestag dokonuje wyboru pośrednio, przez 12 elektorów. Do zadań Trybunału należy badanie zgodności ustaw z konstytucją, rozstrzyganie sporów kompetencyjnych między naczelnymi organami federalnymi oraz sporów konstytucyjnych dotyczących niezgodności prawa krajów związkowych z prawem federalnym, stwierdzanie ważności wyborów oraz delegalizacja partii politycznych
• Hymn narodowy Niemiecki hymn narodowy stanowi trzecia zwrotka Pieśni Niemców. Został on uznany na podstawie wymiany not między kanclerzem Kohlem i prezydentem von Weizsäckerem 19 i 23.08.1991 – „jedność, prawo i wolność dla niemieckiej ojczyzny“.
4) Ocena sprawności.
Republika Federalna Niemiec należy do państw europejskich o największym znaczeniu. Udało jej się przezwyciężyć powojenne problemy i rozwinąć gospodarkę oraz utwprzyć państwo socjalne, które funkcjonowało sprawnie w XX wieku. Jednak obecna sytuacja polityczna i gospodarcza na świecie wymusza pewne zmiany w funcjonowaniu państwa. Model państwa opiekuńczego nie jest już dostosowany do nowych warunków. Zmiany i reformy dokonują się trudno i są okupione utratą poparcia przez partei i polityków, niezadowoleniem społecznym, demonstracjami (np.poniedziałkowe demonstracje przeciwko wprowadzeniu reformy Hartz IV).
Na podstawie: Mały leksykon systemów politycznych pod red.T.Godunia, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2001 Prezydent w państwach współczesnych pod red.J.Osińskiego, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2000 Systemy polityczne wybranych państw pod red.K.A.Wojtaszczyka, Instytut Nauk Politycznych UW, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2004 www.bundesregierung.de www.bundespraesident.de www.bundestag.de
|