1. Geneza:

Początek Konfederacji Szwajcarskiej sięga 1 sierpnia 1291r. kiedy połączyły sie 3 pierwsze kantony: Unterwalden, Uri i Schwyz. Podstawą umowy były względy ekonomiczne i obronne. Sojusz wojskowy miał na celu obronę przed wrogimi najazdami. Kwestie ekonomiczne były związane z opłatami granicznymi oraz przeprowadzaniem przez najtrudniejsze partie gór. Z czasem przyłączały się kolejne kantony. Region zaczął wzbudzać zainteresowanie polityczne (środek alpejskiej Europy, główne szlaki handlowe i strategiczne przełęcze górskie). Mając kontrolę nad tym terenem można było blokować lub wspomagać ruch osób, towarów, wojska itp. Dlatego też w XVw. Habsburgowie chcieli go przyłączyć do swojego cesarstwa. Jednak po przegranej bitwie pod Dornach w 1499r. cesarz Maksymilian I Habsburg uznał za niemożliwe podporządkowanie sobie kantonów (dodatkowo wspieranych przez Francję). W wyniku pokoju podpisanego w tym samym roku w Bazylei Szwajcaria uzyskała gwarancję bezpieczeństwa. Umożliwiło to rozwój konfederacji, zaczęły przystępować do niej kolejne kantony, oddzielające się od Włoch i Francji. Do końca XVIw. zjednoczyło się ich 13. Po "wojnie trzydziestoletniej" na mocy pokoju westfalskiego z 1648r. państwo uzyskało potwierdzenie swej niepodległości i suwerenności. W 1788r. Napoleon opanował większość kantonów i nadał im nazwę Republiki Helweckiej. Terytorium rozszerzono o kolejne kantony odebrane Austrii. Szwajcaria przez jakiś czas była sojusznikiem Francji jednak po bitwie pod Lipskiem w 1813r. ogłosiła swoja neutralność.

Zobacz też: Raport psz.pl - Systemy polityczne wybranych państw   

Rząd

Funkcję rządu pełni w Szwajcarii Rada Federalna. W jej skład wchodzi 7 deputowanych z czterech najważniejszych partii. Liczba członków rządu jest odpowiednia do liczby departamentów. Organ jest powoływany na wspólnych obradach obu izb parlamentu. W  składzie rządu muszą znaleźć się zawsze: reprezentanci 3 największych kantonów ( Zurych, Berno, Vaud), wszystkich 3 języków urzędowych ( zwyczajowo kantony niemieckie mają 4 przedstawicieli, francuskie - 2 zaś włoskie - 1), oraz 3 głównych wyznań religijnych. Szwajcarski ustrój nie dopuszcza rozwiązania rządu w czasie trwania kadencji. Dodatkowo w regulaminie Zgromadzenia Federalnego znajduje sie zapis, że "dotychczasowi członkowie Rady Federalnej podlegają reelekcji w kolejności określonej w oparciu o długość okresu, w którym piastują swoje stanowisko".

Obecny skład Rady Federalnej:

Samuel Schmid : w rządzie od 6 grudnia 2000r., reprezentant Partii Ludowej, kieruje Departamentem Ochrony, Obrony Ludności i Sportu (prezydent w 2005r.)
Moritz Leuenberger:prezydent w 2006r. (wiceprezydent w 2005r.), reprezentuje Partię Socjaldemokratyczną od 27 września 1995r., obecnie szef Departamentu Transportu, Energii i Komunikacji
Pascal Couchepin: wiceprezydent w 2007 r., powołany do rządu 11 marca 1998 r., członek Partii Radykalno-Demokratycznej, zarządzający obecnie Departamentem Spraw Wewnętrznych
Christoph Blocher: wybrany 10 grudnia 2003 r. z ramienia Partii Ludowej, od 2004 r. szef Departamentu Sprawiedliwości i Policji
Doris Leuthard: w rządzie od 2006 r., członek Chrześcijańsko-Demokratycznej Partii Ludowej, zarządza Departamentem Gospodarki Narodowej
Micheline Calmy-Rey: prezydent w 2007 r., wiceprezydent w 2006 r., wybrana 4 grudnia 2004r. na szefa departamentu Spraw Zagranicznych, wywodzi się z Partii Socjaldemokratycznej
Hans-Rudolf Merz: w Radzie od 10 grudnia 2003 r., z ramienia Partii Radykalno-Demokratycznej, kieruje Departamentem Finansów

Sąd Federalny:

W skład Sądu Federalnego wchodzi 26-28 członków, którzy są wybierani przez Zgromadzenie Federalne na okres 6 lat.
Kompetencje sądu obejmują rozpatrywanie skarg dotyczących naruszania: praw konstytucyjnych, autonomii gmin i praw kantonów, umów międzynarodowych i kantonalnych oraz sporów między Federacją a kantonami oraz między kantonami.

Wiele oryginalnych rozwiązań zawiera szwajcarski system wyborczy, m.in. wyborcy w danym kantonie przysługuje liczba głosów równa z liczbą mandatów do obsadzenia. Głosować można na wiele sposobów:
- na listę danej partii (wtedy ta partia otrzymuje wszystkie głosy przysługujące wyborcy a tym samym każdy kandydat po jednym),
- zakreślając tylko część kandydatów i nie wykorzystując pozostałych głosów,
- dopisując nazwisko osoby z tej samej listy i dokonując kumulacji swoich głosów (kandydat otrzymuje więcej niż jeden głos),
- wybierając różnych kandydatów z różnych list wyborczych (tzw. "panachage" - pióropusz).

4. Ocena sprawności

Szwajcaria wykształciła specyficzny system polityczny. Dzięki instytucjom demokracji bezpośredniej społeczeństwo bierze aktywny udział w prowadzonej przez państwo polityce. Konstytucja i normy zwyczajowe umożliwiają każdej grupie społecznej posiadanie swego przedstawicielstwa na każdym szczeblu władzy. Reelekcja sprzyja ciągłości i przewidywalności działań najwyższych organów państwowych zaś kooperacja między partiami pozwala uniknąć częstych zatargów i przetasowań na scenie politycznej. To właśnie konsekwentna współpraca a nie ciągła rywalizacja o wyborcę i opracowywanie najbardziej atrakcyjnego programu wyborczego okazało się dla Szwajcarii najlepszym rozwiązaniem.

Źródła:
Balicki R., "Ustroje państw współczesnych", Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2003
Górski G., Salmonowicz S., "Historia ustrojów państw", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2001
"Państwo, ustrój, samorząd terytorialny", pod red. Marka Chmaja, Oficyna Wydawnicza "VERBA", Lublin 1997
http://www.parlament.ch
http://www.admin.ch