|
Pochodną zmian ustrojowych na Węgrzech było uchwalenie 18 października 1989 roku ustawy XXXI „O zmianie konstytucji”. W literaturze znaleźć można jednak opinie, iż ze względu na zakres wprowadzonych zmian przyjęcie tej ustawy oznacza w praktyce uchwalenie nowej ustawy zasadniczej. REKLAMA
Strona 5 z 5
Władza Sądownicza
Sądy powszechne: Sąd Najwyższy Republiki Węgierskiej, Sąd Stołeczny, sądy komitackie, sądy miejscowe i sądy pracy. Sądy szczególne: powoływane ustawą do rozpatrzenia specyficznych przypadków przewidzianych prawem. [17]
Sędziowie cieszą się przywilejem niezawisłości i podlegają jedynie ustawom. Konstytucja wprowadziła ponadto bezwzględny zakaz przynależności sędziów do partii politycznych czy też samodzielnego zaangażowania się w politykę. Samorządowym organem sędziowskim jest Narodowa Rada Sądownicza.
Odrębnym organem sądowym jest Trybunał Konstytucyjny. W jego skład wchodzi 15 sędziów, wybieranych przez parlament na 9 lat, większością 2/3 ustawowej liczby deputowanych. Istnieje możliwość wyboru tego samego sędziego na ponowną kadencję. Sędziowie wybierani są spośród prawników o wybitnej wiedzy, profesorów uniwersyteckich, doktorów nauk o państwie i prawie lub prawników z co najmniej dwudziestoletnią praktyką zawodową [18].
Główne kompetencje Trybunału Konstytucyjnego:
· kontrola zgodności przepisów prawnych z konstytucją, · uchylanie aktów prawnych w przypadku stwierdzenia ich niezgodności z konstytucją
Parlamentarny Rzecznik praw obywatelskich, Parlamentarny Rzecznik Praw Mniejszości Narodowych i Etnicznych, oraz Parlamentarny Rzecznik ds. Ochrony Danych osobowych i Prawa do Informacji. Rzecznicy powoływani są na sześcioletnią kadencję na wniosek Prezydenta Republiki przez Zgromadzenie Narodowe. Wybór dokonywany jest większością 2/3 liczby obecnych deputowanych. Rzecznicy informują o swojej działalności składając coroczne raporty [19].
Bibliografia: 1. P. Sula, System partyjny Republiki Węgierskiej, Wrocław 2005 2. W. Brodziński, System konstytucyjny Węgier, Warszawa 2003 3. T. Goduń, M. Cygnarowski, S. Dudek, P. Iwaniszczuk, Leksykon systemów politycznych, Warszawa 1999 4. W. Brodziński, Konstytucja Republiki Węgierskiej, Warszawa 2002
Przypisy: [1] Brodziński W, System Konstytucyjny Węgier, str. 19 [2] Brodziński W, System… str. 19. [3] Zob. szerzej, Sula. P, System partyjny Republiki Węgierskiej, str. 63. [4] Za: Goduń T, Cygnarowski M, Dudek S, Iwaniszczuk P,: Leksykon systemów politycznych, str. 283. [5] Brodziński W: System…, str. 19. [6] ibidem, str. 20. [7] Brodziński W., Konstytucja Republiki Węgierskiej, str. 34 - 35 [8] Brodziński W., System…, str. 27. [9] Goduń T, Cygnarowski M, Dudek S, Iwaniszczuk P,: Leksykon…, str. 283. [10] ibidem, str. 284. [11] Brodziński W., System…, str.39. [12] ibidem, str. 40 - 41 [13] ibidem, str. 39.Ten sam autor w: Konstytucja Republiki Węgierskiej wyodrębnia również funkcję kontrolną. [14] Brodziński W., Konstytucja…, str. 19 [15]Zob. szerzej, Brodziński W. System…, str. 44 - 50 [16] Zob. szerzej, ibidem, str. 51-54 [17] Brudziński W., System…, str. 63 [18] ibidem, str 65 [19] Brudziński W., Konstytucja…, str. 25
|