Po wieku latach dyskusji, czy UE powinna przystąpić do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: EKPC) czy wypracować własny katalog praw podstawowych, Rada Europejska podjęła w 1999 r. Inicjatywę, aby stworzyć Kartę Praw Podstawowych UE. Karta została oficjalnie podpisana przez przedstawicieli Rady, Komisji i Parlamentu Europejskiego na szczycie w Nicei w 2000 r. Powstało wtedy pytanie, jaki status prawny ma ten dokument i kto jest nim związany. Uważa się, że Karta Praw Podstawowych (dalej: KPP) ma obecnie charakter politycznej deklaracji i należy do tzw. Soft - law UE. Konwent przygotowujący projekt Konstytucji dla Europy włączył KPP do Konstytucji Europejskiej. Oznacza to, że w momencie przyjęcia Konstytucji przez państwa członkowskie KPP jako jej druga część stanie się wiążącym aktem prawnym.REKLAMA
Strona 1 z 2 Układ i zawartość karty KPP rozpoczyna się od preambuły odwołującej się m.in. Do wspólnych wartości o uniwersalnym charakterze, na których zbudowana jest UE oraz do różnorodności kultur, tradycji i tożsamości w Europie. W preambule napisane jest wprost, że Unia stawia jednostkę w centrum swych działań. Następnie dokument podzielony jest na siedem rozdziałów, na który składają się w sumie 54 artykuły. I. "Godność" (art.1-5) - pierwszy rozdział zawiera takie prawa jak prawo do życia, zakaz tortur, zakaz niewolnictwa czy nienaruszalność godności ludzkiej. Biorąc pod uwagę, że Karta adresowana jest przede wszystkim do instytucji UE, mogłoby się wydawać, że z powodu ograniczonych kompetencji UE pole do naruszeń tych praw jest bardzo niewielkie. Biorąc jednak pod uwagę obecne kroki w stronę wspólnej polityki obronnej, prawa karnego oraz wspólnego przeciwdziałania terroryzmowi, może się okazać, że powyższe stwierdzenie straci na aktualności. II. "Wolności" (art. 6-19) - rozdział drugi koncentruje się na podstawowych prawach obywatelskich i politycznych takich jak prawo do wolności i bezpieczeństwa, poszanowanie życia prywatnego, ochrona danych osobowych, wolność myśli, sumienia i wyznania, wolność wypowiedzi i informacji czy prawo własności. W większości są to prawa zawarte w EKPC ale w Karcie sformułowane zostały dodatkowo pewne prawa socjalne ( m.in. Prawo do edukacji, prawo do pracy) oraz prawa o wyjątkowym znaczeniu dla WE, czyli prawo do prowadzenia działalności gospodarczej oraz ochrona danych osobowych. III. "Równość" (art. 20-26) - rozdział trzeci zawiera przepisy zapewniające równość wobec prawa, prawo do efektywnej ochrony sądowej, równość kobiety i mężczyzny, prawa dziecka. Nowością w porównaniu z innymi katalogami praw człowieka jest zagwarantowanie poszanowania dla praw osób starszych oraz niepełnosprawnych.
|