PRZEPISY WJAZDOWE. 21.12.2007 r. Litwa stała się częścią strefy Schengen i zniesiona została kontrola dokumentów na granicach lądowych z Polską. Nadal jednak należy mieć przy sobie dokument potwierdzający tożsamość: paszport lub dowód osobisty. Przed wyjazdem należy się upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwier­dzenie tożsamości. Ograniczenia swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie w przypadkach zagraża­jących polityce bezpieczeństwa państwa i zdrowiu publicznemu. Dodatkowe informacje w wersji elektronicznej są dostępne na stronie internetowej MSZ: www.msz.gov.pl w dziale Informa­cje konsularne – „Informacje dla obywateli polskich wyjeżdżających do innych krajów EU/EOG”. W przypadku pobytu nie przekra­czającego trzech miesięcy oby­watelom UE przysługuje prawo pobytu w innym państwie członkowskim bez żadnych dodatko­wych warunków i formalności poza koniecznością posiadania ważnego dowodu tożsamości lub paszportu. Prawo swobodnego przemieszczania się i pobytu przysługuje też członkowi rodziny obywatela UE nie mającemu unijnego obywatelstwa, niezależnie od jego przynależności państwowej.

Pobyt powyżej 90 dni. Prawo pobytu na okres przekraczający trzy miesiące uzyskują obywatele UE:

•   zatrudnieni lub prowadzący działalność gospodarczą w goszczącym państwie członkowskim;

•   mający wystarczające środki utrzymanie dla siebie i członków swojej rodziny, aby nie stanowić podczas swego poby­tu ob­ciążenia dla systemu pomocy społecznej goszczącego państwa członkowskiego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne;

•   przybyli do goszczącego państwa członkowskiego w celu podjęcia nauki, w tym szkolenia zawodowego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne i środki finansowe na swoje utrzymanie.

Obywatele państw członkowskich UE przybywający na Litwę na pobyt dłuższy niż 3 miesiące w ciągu pół roku, spełniający wy­mogi art. 101 ust. 1 ustawy „O sytuacji prawnej cudzoziemców” (podejmujący pracę, naukę, uczestniczący w stażach itp., mający wystarczające środki na utrzymanie siebie i swojej rodziny oraz ubezpieczenie zdrowotne), powinni zadeklarować miejsce zamieszkania. Deklaracje składa się we właściwej dla miejsca zamieszkania jednostce samorządu terytorialnego, np. w sta­rostwie. Powiadomienia o miejscu zamieszkania dokonuje się w ciągu 7 dni roboczych po przybyciu na Litwę. Członkowie rodziny obywatela państwa członkowskiego UE po przybyciu na Litwę na pobyt dłuższy niż 3 miesiące w ciągu pół roku powinni uzyskać zezwolenie na zamieszkanie. Obywatele polscy są zwol­nieni z obowiązku wcześniejszego uzyskania zezwolenia na za­trud­nienie. Zezwolenie na pobyt stały wydaje się, jeżeli obywatel RP mieszkał na Litwie legalnie w ciągu ostat­nich pięciu lat.

PRZEPISY CELNE. Zgodnie z normą unijną obywatele RP wyjeżdżający z Litwy nie podlegają ograniczeniom dotyczącym ilości zakupionych i przewożonych towarów, pod warunkiem że są one przeznaczone do użytku osobistego, a nie na sprzedaż, i nie przekraczają unijnych limitów.

PRZEPISY PRAWNE. Za posiadanie narkotyków bez zamiaru sprzedaży grozi kara pozbawienia wolności do lat dwóch albo kara grzywny lub aresztu. Za produkcję, posiadanie i przewóz narkotyków w celu sprzedaży grozi kara pozbawienia wolności od dwóch do ośmiu lat. Produkcja i sprzedaż dużych ilości narkotyków zagrożone są karą pozbawienia wolności od pięciu do piętnastu lat. Szczególnie surowo karana jest sprzedaż narko­tyków nieletnim.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA. Obowiązkowe szczepienia ochronne nie są wymagane. Obywatele RP płacący składki na NFZ mają prawo do korzysta­nia na Litwie z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. W Polsce należy zaopatrzyć się w do­kument potwierdzający ubezpieczenie (formularze serii E100). W przypadku wyjazdu turystycznego jest to Euro­pejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). W większych miastach możliwe jest korzystanie za opłatą z prywatnych przychodni zdro­wia. Uwaga: Od 2006 r. EKUZ zastąpiła dotychczasowy druk E111 umożliwiający obywatelom Unii korzystanie z opieki me­dycznej w innych krajach członkowskich. Aby ją otrzymać, wystarczy zgłosić się do najbliższego oddziału NFZ. EKUZ upraw­nia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodat­kowych ubezpieczeń prywatnych, które w razie konieczności pokryją kosz­ty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki me­dycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Wskazane jest wy­kupienie indywidualnego pakietu ubezpieczeniowego, szczególnie od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia (poza EKUZ). Świadczenia zapewnione przez EKUZ nie obejmują tych przypadków. Szczegółowe informacje o EKUZ zamieszczone zostały na stronach internetowych NFZ: www.nfz.gov.pl.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW. Na Litwie nie jest wyma­gane międzynarodowe prawo jazdy. Od 1 maja 2004 r. zielo­na karta nie jest dokumentem obowiązkowym przy wjeździe samo­cho­dem do krajów UE i EOG. Nadal może ona służyć jako międzynarodowy dowód ubezpieczenia, który w razie wypadku ułatwia uzyskanie odszkodowania. Cudzoziemcy wjeżdżający na terytorium Litwy nie są obowiązani do wy­kupu litewskiego ubezpieczenia OC. W przypadku kolizji sa­mochodowej można nie wzywać policji, jeżeli uczestniczący w niej kierowcy doszli do porozumienia w kwestii winy. Należy wówczas sporządzić szkic wypadku i udać się z nim na najbliższy posterunek policji w celu poinformowania o kolizji i uzyskania stosownego zaświad­czenia. Jest to niezbędne, gdyż samo oświadczenie złożone przez sprawcę kolizji, że doszło do niej z jego winy, nie stanowi podstawy do wypłaty odszkodowania w towarzystwie ubez­pie­czeniowym. Kierowcom zabrania się w czasie jazdy prowadzenia rozmów telefonicznych, jeżeli samochody nie są wyposażone w specjalne urządzenia nagłaśniające. Obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa dotyczy kierowców i pasażerów. Dzieci do lat trzech muszą być przewożone w specjalnych fotelikach mocowanych na tylnym siedzeniu pojazdu. Dzieci do lat dwu­nastu mogą podróżować na przednim siedzeniu pasażera również w spe­cjalnych fotelikach. Używanie świateł mijania obowiązuje przez cały rok. Od 10 listopada do 1 kwietnia należy używać opon zimowych. Dopuszczalna prędkość maksymalna na obsza­rze zabudowanym wynosi 50 km/godz., poza nim 90 km/godz., na drogach szybkiego ruchu 110 km/godz. (w okre­sie od 1 lis­to­pa­da do 1 kwietnia – 100 km/godz.), na autostradzie 130 km/godz. (w okresie od 1 listopada do 1 kwietnia – 110 km/godz.). Policja drogowa jest szczególnie wyczulona na przekracza­nie dopuszczalnej prędkości jazdy. Wykroczenie to karane jest wyso­kim mandatem, a nawet zatrzymaniem prawa jazdy do czasu opłacenia mandatu. Dopuszczalna zawartość alko­holu we krwi wynosi 0,4 promila. Od 1 lipca 2008 r. do­puszczalna zawartości alkoholu we krwi kierowcy ze stażem mniejszym niż dwa lata oraz kierowców samochodów ciężarowych i autobusów zostaje zmniejszona do 0,2 promila. W razie powtórnego stwierdzenia jazdy w stanie nietrzeźwym lub prowadzenia pojazdu bez prawa jazdy policja może dokonać konfiskaty pojazdu. Kierowców samochodów dostawczych (w tym do 3,5 tony), ciężarowych, busów (od 8 miejsc dla pasa­żerów) i autobusów obowiązują opłaty drogowe. Szczegółowe informacje dotyczące wielkości kwoty można uzyskać przy prze­kra­czaniu granicy; tam również znajdują się punkty przyjmujące opłaty.

ŚWIĘTA. Ustawowo wolne od pracy dni to: 1 stycznia – Nowy Rok i Dzień Flagi Litewskiej, 16 lutego – Święto Odrodzenia Państwa Litewskiego, 11 marca – Święto Odrodzenia Nie­pod­ległości RL, 1 maja – Międzynarodowy Dzień Pracy, 24 czerwca – św. Jana, 6 lipca – Koronacja Króla Mendoga i Dzień Państwa Litewskiego, 15 sierpnia – Wniebowzięcie NMP, 1 listopada – Wszystkich Świętych, 25–26 grudnia – Boże Narodzenie, oraz święto ruchome – Wielkanoc.

PRZYDATNE INFORMACJE:

•   Można korzystać, zwłaszcza w większych miejscowościach, z bankomatów i płacić powszechnie akceptowanymi kartami płatniczymi. W większości banków można wymieniać polskie złotówki.

•   Zagrożenie przestępczością jest mniej więcej na tym samym poziomie co w Polsce. Ze względu na liczne przypadki kra­dzie­ży kieszonkowych należy zachować szczególną ostrożność przy zwiedzaniu wileńskich kościołów, zwłaszcza Ostrej Bra­my i Katedry.

•   Odradzamy podróżowanie rowerem po Litwie z powodu braku odpowiedniej infrastruktury zapewniającej bezpieczne prze­mieszczanie się między poszczególnymi miejscowościami.

Na podstawie: www.msz.gov.pl