IRLANDIA

Stolica: Dublin
Waluta: euro (EUR)
Języki urzędowe: irlandzki, angielski

PRZEPISY WJAZDOWE. Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Irlandii jest paszport bądź dowód osobisty. Sugerujemy obywatelom polskim udającym się do Irlandii z zamiarem dłuższego pobytu posiadanie przy sobie zarówno ważnego paszportu, jak i dowodu osobistego. Ograniczenia swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie w przypadkach zagrażających polityce bezpieczeństwa państwa i zdrowiu publicznemu.

W przypadku pobytu nie przekraczającego trzech miesięcy obywatele UE uzyskują prawo pobytu w innym państwie członkowskim bez żadnych dodatkowych warunków i formalności poza koniecznością posiadania ważnego dowodu osobistego bądź paszportu. Prawo swobodnego przemieszczania się i pobytu uzyskuje też członek rodziny obywatela UE, niezależnie od jego przynależności państwowej.

Pobyt powyżej 90 dni. Prawo pobytu na okres przekraczający trzy miesiące uzyskują obywatele UE:

•   zatrudnieni lub prowadzący działalność gospodarczą w goszczącym państwie członkowskim;

•   mający wystarczające środki utrzymania dla siebie i członków swojej rodziny, aby nie stanowić podczas swego pobytu obciążenia dla systemu pomocy społecznej goszczącego państwa członkowskiego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne;

•   przybyli do goszczącego państwa członkowskiego w celu podjęcia nauki, w tym szkolenia zawodowego, oraz mający pełne ubezpieczenie zdrowotne i środki finansowe na swoje utrzymanie.

Dodatkowe informacje w wersji elektronicznej są dostępne na stronie internetowej Ambasady RP w Dublinie: www.dublin.polemb.net, a także na stronach internetowych MSZ: www.msz.gov.pl, w dziale Informacje konsularne – „Informacje dla obywateli polskich wyjeżdżających do innych krajów UE/EOG”. Przydatne informacje w języku polskim można również znaleźć na stronie internetowej: www.emigrantadvice.ie.

PRZEPISY CELNE. Mimo zniesienia granic celnych między Polską a krajami UE ilość wwożonych towarów przeznaczonych do użytku osobistego i nie podlegających odsprzedaży podlega ograni­czeniom. Określenie „do użytku osobistego” obejmuje towary przewożone z przeznaczeniem na prezenty, jednakże ich sprzedaż jest naruszeniem prawa i grozi ich konfiskatą oraz dodatkową karą. Odebrany może również zostać pojazd, którym towary są przewożone. W Irlandii przewożone towary uznaje się za przeznaczone do użytku osobistego, jeżeli nie przekraczają następujących ilości: 200 szt. papierosów, 400 szt. cygaretek, 200 szt. cygar, 1 kg tytoniu, 10 l alkoholu spirytusowego (np. whisky, wódka, gin), 20 l wina ze zwiększoną zawartością alkoholu (np. sherry, porto), 90 l wina (w tym maksymalnie 60 l wina musującego), 110 l piwa. Osoby poniżej 17. roku życia nie mogą przewozić wyrobów alkoholowych ani tytoniowych. Wyrobów takich nie można także przesyłać pocztą. Po przystąpieniu Polski do UE nie ma możliwości ubiegania się przez polskich turystów wracających do kraju o zwrot podatku VAT. Niektóre towary są objęte zakazem wwozu do Irlandii bądź mogą być wwożone na podstawie specjalnej licencji. Należą do nich przede wszystkim: broń palna, amunicja, materiały wybuchowe, broń ofensywna, materiały pornograficzne (książki, magazyny, wydruki i nagrania wideo), rośliny i cebulki, żywe i martwe zwierzęta (w tym psy i koty, ptaki i drób), gatunki zagrożone, mięso i przetwory mięsne, siano i słoma (nawet jeżeli służą do pakowania). Obowiązuje także bezwzględny zakaz wwozu narkotyków.

Wwóz zwierząt domowych. Od 3 lipca 2003 r. dla obywateli UE podróżujących ze zwierzętami wprowadzono obowiązek posiadania tzw. paszportu UE dla zwierząt (EU Pet Passport) zgodnie ze standardami ISO 11784 czy Aneksem 11785. Przed samym wjazdem na terytorium Irlandii (24–48 godzin) należy zaszczepić zwierzę przeciw kleszczom i tasiemcowi. Szczegółowe informacje można uzyskać pod numerem telefonu: (+353) 1 607 28 27, pod adresem internetowym: www.agriculture.gov.ie/pets lub wysłać pytanie na adres e-mail: Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć . Można również zajrzeć na stronę polskiego Głównego Inspektoratu Weterynarii: www.wetgiw.gov.pl.

Przewóz broni. Od 1 maja 2004 r. obywatele polscy mogą przywozić do i wywozić z Irlandii broń odpowiadającą celom łowieckim lub w celu wzięcia udziału w imprezach sportowych. Niezbędne jest do tego posiadanie Europejskiej Karty Broni Palnej (European Firearms Pass) wydanej w Polsce, wpisanie broni do Karty oraz uwiarygodnienie powodu podróży z bronią lub zaświadczenie wydane przez właściwego konsula. W przypadku osób mieszkających w Irlandii dłużej niż 6 miesięcy konieczne jest wyrobienie w irlandzkim Ministerstwie Sprawiedliwości (Department of Justice, Equality and Law Reform) pozwolenia na wwóz broni. Po uzyskaniu zezwolenia należy złożyć podanie do policji o zezwolenie na broń.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA. Szczepienia nie są wymagane, nie występują też żadne zagrożenia sanitarno-epidemiologiczne. Nie ma problemu z dostępem do opieki medycznej, choć najczęściej jest ona płatna. Dlatego też przed wyjazdem należy zaopatrzyć się w Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Aby ją otrzymać, wystarczy zgłosić się do najbliższego oddziału NFZ. EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń prywatnych, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie i koszty transportu chorego, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Wskazane jest wykupienie indywidualnego pakietu ubezpieczeniowego, szczególnie od następstw nieszczęśliwych wypadków, kosztów leczenia, a także przewiezienia chorego do Polski (poza EKUZ). Świadczenia zapewnione przez EKUZ nie obejmują tych przypadków. Bliższe informacje: www.nfz.gov.pl.

Aby uzyskać świadczenia medyczne w Irlandii, trzeba spełnić dwa wymogi: 1) mieć dokument potwierdzający ubezpieczenie w NFZ (EKUZ); 2) udając się do lekarza w Irlandii, upewnić się, czy ma on kontrakt z irlandzką państwową służbą medyczną (Health Services Executive – HSE, www.hse.ie). Takie kontrakty ma w Irlandii stosunkowo niewielu lekarzy ogólnych (General Practitioners – GP). Listę lokalnych GP można uzyskać w lokalnych placówkach służby zdrowia (lokalne oddziały HSE). Przed rozpoczęciem wizyty należy przedstawić kartę ubezpieczenia zdrowotnego i podkreślić, że wizyta ma się odbyć w ramach regulacji UE. Gdy zachodzi potrzeba skorzystania z porady specjalisty, należy najpierw udać się do lekarza ogólnego po skierowanie i upewnić się, że ma on kontrakt z HSE. Gdy potrzebne jest leczenie stomatologiczne, trzeba udać się do stomatologa, który ma podpisany kontrakt z HSE. Leczenie szpitalne w nagłych wypadkach (tel. pogotowia w Irlandii: 999 lub 112) jest bezpłatne w szpitalach publicznych. W innych sytuacjach leczenie jest bezpłatne tylko po okazaniu odpowiedniego skierowania od lekarza mającego kontrakt z HSE i tylko w szpitalach publicznych. Regulacja UE przewiduje także prawo do bezpłatnych lekarstw na podstawie specjalnego rodzaju recept wypisywanych wyłącznie przez lekarzy mających kontrakt z HSE. Lekarstwa w Irlandii są drogie. Gdy pobyt trwa dłużej niż 3 miesiące, karta ubezpieczenia zdrowotnego nie znajduje zastosowania i Polaków obowiązują zasady takie same jak obywateli Irlandii. Leczenie w Irlandii jest płatne. Można ubezpieczyć się w prywatnych towarzystwach ubezpieczeniowych od większości bądź od wybranych rodzajów kosztów leczenia. W Irlandii są dwa rodzaje służby medycznej: państwowa (publiczna) i prywatna, przy czym leczenie prywatne jest kilkakrotnie droższe niż państwowe. Cena wizyty u lekarza domowego (lekarz ogólny) wynosi od 40 do 50 EUR, u specjalisty – od 100 do 155 EUR. Doba w szpitalu państwowym kosztuje ok. 40 EUR, w szpitalu prywatnym natomiast jest to koszt ok. 600 EUR; podobna jest cena za pobyt w szpitalu prywatnym w związku z porodem i połogiem. Dodatkowo płatne są badania. Osoby niezamożne mogą otrzymać specjalną kartę medyczną (Medical Card, www.oasis.gov.ie), która zapewnia bezpłatne korzystanie z wybranych, podstawo­wych usług medycznych w systemie państwowym. Ich zakres jednak jest również ograniczony. O przyznaniu karty obywatelom Polski, podobnie jak o przyznaniu innych świadczeń socjalnych, decyduje tzw. habitual residence test, który obejmuje: długość i ciągłość pobytu, szanse na zatrudnienie, powód przybycia do Irlandii, plany na przyszłość, powiązania rodzinne oraz wysokość dochodów (karty przyznawane są tylko osobom najniżej uposażonym).