|
Ostatnia dekada XX w. była okresem niezwykle istotnym w dziedzinie stosunków politycznych pomiędzy Polską a Ukrainą. Jednakże próby wypełnienia tego partnerstwa, czy też strategicznego partnerstwa, w wielu aspektach napotykały na problemy. REKLAMA
Strona 5 z 5
Podsumowując należy stwierdzić, iż ostatnia dekada XX w. była okresem niezwykle istotnym w dziedzinie stosunków politycznych pomiędzy Polską a Ukrainą, tak w sferze budowy podstaw traktatowych, mechanizmów instytucjonalnych oraz wizyt wzajemnych. Obydwa państwa, zważając na swe położenie geopolityczne, sytuację międzynarodową oraz uwarunkowania wewnętrzne nie stroniły od poruszania kwestii wrażliwych dla swych społeczeństw, starając się jednocześnie – w oparciu o posiadane zasoby – kształtować partnerstwo wzajemne w kluczowych dla swych interesów kwestiach. Jednakże próby wypełnienia tego partnerstwa, czy też strategicznego partnerstwa, w wielu aspektach napotykały na problemy. Celem Polski w ówczesnym czasie była akcesja do struktur Sojuszu Północnoatlantyckiego i Unii Europejskiej, toteż stosunki z Ukrainą stanowiły w warstwie deklaratywnej jeden ze ścisłych priorytetów, ale w warstwie rzeczywistej umieszczane były na dalszym planie. Takie stanowisko z punktu widzenia polskiego może nie dziwić, ale dla strony ukraińskiej pozostawiało wiele do życzenia.
Pytaniem pozostaje, czy w oparciu o uwarunkowania w których obydwu państwom przyszło działać w ostatniej dekadzie XX w., można było osiągnąć więcej? Jak wiemy, nie uregulowano spornych kwestii historycznych (mordy na Wołyniu, akcja „Wisła”), które do dnia dzisiejszego pozostają przedmiotem gorących dyskusji. Co prawda kroki w tej materii podjęli prezydenci obydwu państw, ale brak jest nadal przede wszystkim wspólnej świadomości społecznej narodu polskiego i ukraińskiego, co do rzetelnej oceny faktów. Bezspornym jest natomiast fakt, że to Polska jako pierwsze państwo na świecie uznała niepodległość Ukrainy. Dodatkowo obydwa państwa, już na samym początku rozwijania wspólnych stosunków politycznych, zrezygnowały z jakichkolwiek roszczeń terytorialnych względem siebie. Wzajemne stosunki umocnione zostały również w postaci traktatu o dobrym sąsiedztwie, o czym była mowa już wcześniej. Te, jak i inne elementy, znacząco wpłynęły na budowę wzajemnego zaufania, co w przyszłości pozytywnie przełożyło się na ostateczne uregulowanie sprawy cmentarza Orląt Lwowskich oraz pozwoliło Polsce odegrać ważną rolę w przemianach demokratycznych na Ukrainie, podczas „pomarańczowej rewolucji” na przełomie lat 2004/2005.
Przypisy:
[1] Oczywiście za „dobrowolnym” przyzwoleniem państw demokracji ludowej.
[2] Część z nich, w tym Polska otwarcie wyrażała chęć akcesji do struktur zachodnich.
[3] Szerzej na ten temat zob: J. Hrycak, Historia Ukrainy 1772-1999. Narodziny nowoczesnego narodu, Lublin 2000, s. 310-323.
[4] A. Z. Kamiński, J. Kozakiewicz, Stosunki Polsko – Ukraińskie. Raport, Warszawa 1997, s. 19-20.
[5] Szerzej: K. Fedorowicz, Ukraina w polskiej polityce wschodniej w latach 1989 – 1999, Poznań 2004, s. 25-26.
[6] Tamże, s. 28-29.
[7] S. R. Burant, Stosunki polsko – ukraińskie a idea strategicznego partnerstwa, Warszawa 2000, s. 19.
[8] K. Fedorowicz, dz. cyt., s. 30.
[9] Tamże, s. 30. Zob. także: W. Gill, N. Gill, Stosunki Polski z Ukrainą w latach 1989 – 1993, Toruń 2002, s. 21.
[10] K. Fedorowicz, dz. cyt., s. 31-32.
[11] Tamże, s. 67-69.
[12] Pełny tekst uchwały Sejmu RP z dnia 31 sierpnia 1991 roku: W. Gill, N. Gill, dz. cyt., s. 99.
[13] Szerzej: W. Gill, N. Gill, dz. cyt., s. 21.
[14] Pełny tekst uchwały Senatu RP z dnia 3 sierpnia 1990 roku: Tamże, s. 98. Szerzej na temat akcji „Wisła” zob: S. R. Burant, dz. cyt., s. 14-15; W. Gill, N. Gill, dz. cyt., s. 71.
[15] Tamże, s. 22-23.
[16] A. Z. Kamiński, J. Kozakiewicz, dz. cyt., s. 21-22.
[17] Tamże, s. 22. R. Zięba pisze o ponad 80% „za”. Patrz: R. Zięba, Partnerstwo strategiczne Polski i Ukrainy, „Rocznik Nauk Politycznych” 2002, nr 1, s. 57. J. Hrycak podaje z kolei, że 90,3% biorących udział w referendum opowiedziało się za niepodległością Ukrainy. Patrz: J. Hrycak, dz. cyt., s. 322.
[18] K. Fedorowicz, dz. cyt., s. 71.
[19] Tamże, s. 72-75. Pełny tekst uchwały Sejmu RP z dnia 6 grudnia 1991 r.: W. Gill, N. Gill, dz. cyt., s. 99.
[20] A. Z. Kamiński, J. Kozakiewicz, dz. cyt., s. 23-24.
[21] S. R. Burant, dz. cyt., s. 22-24.
[22] Wizyta gen. Morozowa miała polityczny charakter. Odbywała się w warunkach narastającego konfliktu ukraińsko – rosyjskiego i miała dać Moskwie czytelny sygnał o pojawiających się przed Ukrainą możliwościach innej niż wschodnia opcji polityczno – wojskowej. Wizyta miała także na celu wyjaśnić, w jakiej mierze Polska jest w stanie przyjąć na siebie rolę współpartnera w tworzeniu politycznej alternatywy dla Ukrainy, ryzykując przy tym ochłodzenie stosunków z Rosją. Patrz: A. Z. Kamiński, J. Kozakiewicz, dz. cyt., s. 24-25.
[23] Tamże, s. 24.
[24] R. Zięba, Partnerstwo strategiczne Polski i Ukrainy, „Rocznik Nauk Politycznych” 2002, nr 1, s. 58-59.
[25] Szerzej na ten temat: K. Fedorowicz, dz. cyt. ,s. 83-90; W. Gill, N. Gill, dz. cyt., s. 24-26; Pełny tekst traktatu: Tamże, s. 104-111; Politologiczną analizę traktatu przedstawia: B. Surmacz, Współczesne stosunki polsko-ukraińskie. Politologiczna analiza traktatu o dobrym sąsiedztwie, Lublin 2002, passim.
[26] R. Zięba, dz. cyt., s. 58.
[27] K. Fedorowicz, dz. cyt. , s. 88.
[28] S. R. Burant, dz. cyt., s. 25.
[29] R. Zięba, dz. cyt., s. 59.
[30] Tamże, s. 59-60.
[31] S. R. Burant, dz. cyt., s. 26-27; Szerzej: K. Fedorowicz, dz. cyt. , s. 109-110.
[32] R. Zięba, dz. cyt., s. 60.
[33] Minister Skubiszewski z jednym z wywiadów stwierdził, że Polska nie staje ani po jednej, ani po drugiej stronie w sporach między Rosją i Ukrainą. Dodatkowo w maju 1992 r., Wałęsa wprost ze spotkania z Krawczukiem w Kijowie udał się do Moskwy na rozmowy z prezydentem Borysem Jelcynem. Zob. szerzej na ten temat: S. R. Burant, dz. cyt., s. 28.
[34] Szerzej: R. Zięba, dz. cyt., s. 60-61.
[35] K. Fedorowicz, dz. cyt. , s. 114.
[36] Tamże, s. 114-120.
[37] Tamże, s. 121-122.
[38] Wina majora Łysenki w świetle doniesień ówczesnej prasy wydawała się wątpliwa. W Kijowie cały proces potraktowano jako zaplanowaną, wspólną akcję polskich i rosyjskich sił politycznych. Szerzej: A. Z. Kamiński, J. Kozakiewicz, dz. cyt., s. 38-39; S. R. Burant, dz. cyt., s. 29.
[39] W czasie rozmów marcowych, strona polska wycofała się z formuły polsko – ukraińskiego „strategicznego partnerstwa” na rzecz „ścisłego partnerstwa”, o co zresztą zabiegał sam minister Złenko. Pozytywnym rezultatem spotkania było podpisanie międzyrządowej umowy o ochronie grobów i miejsc pamięci ofiar wojny i represji politycznych. Szerzej: A. Z. Kamiński, J. Kozakiewicz, dz. cyt., s. 40-41.
[40] K. Fedorowicz, dz. cyt. , s. 126.
[41] S. R. Burant, dz. cyt., s. 30.
[42] R. Zięba, dz. cyt., s. 61-62.
[43] M. Siwiec, Stosunki polsko – ukraińskie w ostatniej dekadzie, „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2002, nr 6, s. 37.
[44] K. Fedorowicz, dz. cyt. , s. 172.
[45] Tamże, s. 174.
[46] R. Zięba, dz. cyt., s. 62-63.
[47] K. Fedorowicz, dz. cyt. , s. 177.
[48] S. R. Burant, dz. cyt., s. 36.
[49] Tamże, s. 37.
[50] Pełny tekst oświadczenia dostępny na stronie internetowej: www.zbiordokumentow.pl stan z dnia 26 marca 2006).
[51] Szerzej na ten temat zobacz: K. Fedorowicz, dz. cyt. , s. 181-192.
[52] Wśród dziewięciu priorytetów polityki zagranicznej rozwój strategicznego partnerstwa z Ukrainą został umieszczony na czwartym miejscu. Zobacz pełny tekst expose: http://www.zbiordokumentow.pl/1998/1/1.html (stan z dnia 26 marca 2006).
[53] K. Fedorowicz, dz. cyt. , s. 195-196.
[54] R. Zięba, dz. cyt., s. 64.
[55] K. Fedorowicz, dz. cyt. , s. 194.
[56] Tamże, s. 195-197.
[57] S. Dębski, Polska i kraje sąsiednie w 2001 roku, „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2002, nr 2, s. 94.
[58] Apogeum „wojny cmentarnej” miało miejsce w maju 1999 r. Zob. szerzej na ten temat: K. Fedorowicz, dz. cyt. , s. 207-210.
|
W trakcie nieformalnego spotkania Rady Europejskiej w Brukseli (23.05) przywódcy państw UE nie znaleźli porozumienia w sprawie środków koniecznych do osiągnięcia wzrostu gospodarczego w Europie. 
Fala kryzysu finansowego, która w 2009 roku przelała się ze Stanów Zjednoczonych na kontynent europejski uderzyła w najsłabsze punkty gospodarek państw Unii Europejskiej, pogarszając sytuację w sektorze bankowym i/lub powodując zadłużenie finansów publicznych ponad progi...
