Inwestea Konsultea Wschod24 Afryka24 Pe24
Lodowiec Jacobshavn Drukuj Email
( 2 głosy)




Zdzisław Preisner, Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy   
24.03.2009.

Lodowce najczęściej przesuwają się po skalnym podłożu z prędkością niewielką, od kilku do kilkudziesięciu metrów w ciągu roku. Są jednak regiony (Alaska, niektóre wyspy Arktyki, Nowa Zelandia), w których lodowce wędrują z prędkością znacznie większą.Jednym z najszybciej poruszających się lodowców na Ziemi jest Jacobshavn, położony w środkowej części zachodniego wybrzeża Grenlandii. 

REKLAMA

Image
Duży fragment czołowej partii lodowca Jacobshavn, który po oderwaniu się od niego, przywędrowal przez Fiord Lodowy do jego ujścia, do Zatoki Disko

Jego partia początkowa znajduje się około 600 km od wybrzeża w kierunku północno-wschodnim, w centralnej części lądolodu i na wysokości około 3000 m. n.p.m. Stamtąd rusza lodowy strumień ku południowemu zachodowi, przemieszcza się nad znajdującą się pod pokrywą lodową rozległą doliną. Prędkość na początku niewielka, kilkadziesiąt metrów na rok stale rośnie. W odległości 50 km od czoła wędrują dwa strumienie, północny z prędkością 8 m./dobę i południowy 22 m./dobę, które w pobliżu krawędzi czoła łączą się osiągając prędkość 22-30 m./dobę (tj. 7-10 km/rok). Jęzor lodowca wkracza do Fiordu Jacobshavn, zwanego również Fiordem Lodowym, który ma 42 km długości i średnią szerokość 7 km oraz zmieniającą się głębokość od 1500 m. w pobliżu krawędzi czoła do 600 m. w pobliżu ujścia. W strefie ujścia do Zatoki Disko, gdzie znajduje się typowy dla fiordów próg, zasłany materiałem morenowym, ma już tylko 200 m. głębokości.

Image
Fiord Lodowy całkowicie wypełniony lodowymi okruchami

W ciągu 2-4 tygodni, czasem i dłużej, jęzor lodowca przesuwa się fiordem ku zachodowi. Krawędź jego czoła wzniesiona jest ponad 100 m. powyżej poziomu wody, zanurzona zaś do głębokości 800-1000 m. (miąższość lodowca około 1000 m.). Kiedy przesunie się o 1000, a nawet czasem 2000 m., następuje pęknięcie jego czołowej partii i wielka lodowa płyta o powierzchni 7-10 km2 rozpada się na lodowe bryły o objętości nawet do 0,5 km3 oraz ogromną liczbę mniejszych gór i okruchów lodowych. Taka sytuacja jest możliwa, ponieważ końcowy odcinek jęzora o długości około 12 km unosi się swobodnie w wodzie, nie sięga swym spągiem dna fiordu. Temperaturę lodu w lodowcu ocenia się na -10oC, ale w partii spągowej, na kontakcie ze skalnym podłożem rozległej doliny, którą się przemieszcza, temperatura wynosi już około 0oC. Powstająca tam warstwa wody ze stopionego lody znakomicie ułatwia i przyspiesza ruch lodowca. Proces „cielenia się” lodowca nie podlega więc, jak to najczęściej bywa, na odrywaniu się od lodowego klifu małych brył lodowych, ale na pękaniu czołowej partii i oddzieleniu się dużej lodowej płyty, która potem rozpada się na mniejsze fragmenty.

Image
Fiord Lodowy widziany z lotu ptaka, w oddali lodowiec Jacobshavn

Lodowe bryły mają rozmaite kształty i rozmiary, a powierzchnię fiordu pomiędzy nimi wypełniają mniejsze okruchy. Powoli popychane przez nowe masy lodu uchodzące do fiordu przesuwają się od dna, wynurzają i wpływają do Zatoki Disko. Płycizna ta wskazuje miejsce położenia krawędzi czoła lodowca około 8000 lat temu. Lodowiec należy do największych „producentów” gór lodowych na świecie. Ich łączna objętość wynosi rocznie około 30 km3 lodu, tj. około 30 mln ton. Stanowi to około 10% całkowitej utraty lodu z lądolodu grenlandzkiego. Położenie krawędzi czoła lodowca ulegało zmianie od II połowy XIX wieku. Maksimum zasięgu w Małej Epoce Lodowej lodowiec osiągnął około 1850 r. i od tego czasu jego krawędź cofnęła się w głąb fiordu o 25 km.

Image

Góry lodowe, które opuściły fiord pływają swobodnie po Zatoce Disko, niesione prądami zrazu ku północy w stronę wyspy Disko. Ich liczbę ocenia się na 1300 rocznie. Kiedy opuszczają zatokę przenoszone są  dalej na południe przez przepływający w pobliżu prąd Cieśniną Davisa, a część z nich dociera nawet do 26o szerokości geograficznej północnej, gdzie stwarzają poważne zagrożenie dla przepływających tam statków. Nad ich wędrówką czuwa Międzynarodowy Patrol Lodowy, informujący kapitanów statków o ich położeniu i przemieszczaniu się. Dodatkową pomocą są też radary, wykrywające obecność takich obiektów na morzu. Jedną z największych katastrof, spowodowanych uderzeniem w górę lodu była tragiczna podróż wielkiego statku pasażerskiego „Titanica” w 1912 r.

 

 

 Active Image

 

Drukuj Email
 
Dodaj swój komentarz do tego artykułu...
Imię (wymagane)
Komentarz
Zaloguj lub zarejestruj się aby móc dodawać komentarze.

W trakcie nieformalnego spotkania Rady Europejskiej w Brukseli (23.05) przywódcy państw UE nie znaleźli porozumienia w sprawie środków koniecznych do osiągnięcia wzrostu gospodarczego w Europie.
więcej...
Unia Europejska zaskarżyła Argentynę przed Światową Organizacją Handlu (WTO), zarzucając krajowi z Ameryki Południowej stosowanie niedozwolonych ograniczeń w imporcie.
więcej...
Fala kryzysu finansowego, która w 2009 roku przelała się ze Stanów Zjednoczonych na kontynent europejski uderzyła w najsłabsze punkty gospodarek państw Unii Europejskiej, pogarszając sytuację w sektorze bankowym i/lub powodując zadłużenie finansów publicznych ponad progi...
więcej...
 AnalizySystemy polityczne  Imigracja  Cywilizacje  Konflikty  Ekologia  Terroryzm  Polityka zagraniczna  Dyplomacja  Emigracja  Separatyzm  Stosunki międzynarodowe 
 GospodarkaWaluty  Ropa naftowa  Sektor bankowy  Giełdy  Rynek pracy  Nieruchomości  Surowce  Gaz ziemny  Media  Technologie  Przemysł samochodowy 
 OrganizacjeNATO  OBWE  OPEC  ONZ  Al-Kaida  G-20  MFW  WNP  ASEAN  WTO 
 PaństwaNiemcy  Francja  Izrael  USA  Wielka Brytania  Indie  Chiny  Rosja  Irlandia  Ukraina  Turcja  Hiszpania  Brazylia  Iran  Sudan  Włochy  Afganistan  Gruzja  Informacje dla wyjeżdżających 
 Po godzinachRecenzje  Film  Wywiady  Książka 
 RegionyUnia Europejska  Bałkany  Afryka  Bliski Wschód  Daleki Wschód  Kaukaz  Azja  Darfur  Krym  Kaszmir 
 StylSavoir vivre 
 Unia EuropejskaSłownik UE  Komisja  Prezydencja  Strefa Euro  Traktat lizboński  Strefa Schengen  Partnerstwo Wschodnie  Europejska Polityka Sąsiedztwa 
Zaloguj sie
         
     
SERWIS SPECJALNY
Dyplomacja_specjalny