Portal Spraw Zagranicznych psz.pl

Podcast

Europa ∨ ∧

Świat ∨ ∧

Opinie ∨ ∧

Strefa wiedzy ∨ ∧

O nas ∨ ∧

Kontakt

Portal Spraw Zagranicznych psz.pl

ZALOGUJ

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies

Akceptuję

Skip to content

Back Jesteś tutaj: Home

Grzegorz Mazurczak: Dwa miasta, jeden zmęczony kraj

16 czerwiec 2009

A A A

Grzegorz Mazurczak

Erbil, stolica irackiego Kurdystanu, leży tylko 400 km na północ od Bagdadu, stolicy Iraku, jednak sytuacja tych miast jest dramatycznie inna.

Erbil, co widać na każdym kroku, przezywa obecnie boom budowlany. Nawet puste do tej pory tereny wokół lotniska, stały się wielkim placem budowy. Właśnie powstaje tu duże osiedle 1200 luksusowych willi, romantycznie nazwane „Dream land”. Jeszcze w tym roku planuje się zakończenie tej budowy.

Lokalne lotnisko, nie tak dawno zbudowane przez Turków, też ma ambicje stania się lotniskiem międzynarodowym z prawdziwego zdarzenia, zdolnym przyjmować tysiące turystów tygodniowo. Może te założenia są na razie na wyrost, jednak historia niejednokrotnie pokazała, że aby cos osiągnąć czy zrealizować, najpierw trzeba mieć wizję. Taką wizję mają teraz Kurdowie z Erbilu.

Po godzinie stresującego lotu z Erbilu ląduje się na innym lotnisku - w Bagdadzie, znanym dawniej jako Międzynarodowe Lotnisko imienia Saddama Hussaina. Bezpieczeństwa pilnują baterie rakiet i wszechobecne wojsko. Hala przylotów, Babel Hall, niegdyś pełna turystów i oczekujących na podróżnych rodzin, dziś przez większość dnia jest niemal całkowicie pusta i cicha.

Aktualnie w Erbilu, jak i w całym Kurdystanie, widoczne jest duże zapotrzebowanie na pracowników o umiejętnościach budowlanych i technicznych. W związku z tym nie notuje się tu dużego bezrobocia. Ocenia się, że około 3/4 siły roboczej pochodzi z innych części kraju, także z centrum i południa Iraku.

Podczas gdy średnia pensja pracowników budowlanych w Bagdadzie wynosi około 15 tysięcy dinarów, to w Kurdystanie może sięgać 20 dolarów dziennie, co stanowi ponad czterokrotne przebicie. Kurdystan stał się więc atrakcyjnym miejscem, przyciągającym robotników z całego kraju. Erbil, jako stolica autonomii, stała się najlepszym przykładem dynamicznego rozwoju całego kraju.

Oczywiście, boom budowlany nie byłby możliwy bez utrzymania politycznej i gospodarczej stabilności tego kraju a także, przede wszystkim, odczuwalnego poczucia bezpieczeństwa. Bez tego, realizacja nawet najpiękniejszych wizji czy przedsięwzięć nie byłaby możliwa.

Duże znaczenie dla pobudzenia tego sektora gospodarki ma też zauważalny ostatnio wzrost powrotów Kurdów irackich zza granicy, gdzie znaleźli się z powodów politycznych lub ekonomicznych. Wielu wróciło ze Stanów Zjednoczonych i Europy właśnie do Erbilu, uzyskując dodatkową premię od rządu w postaci kawałka ziemi oraz małej pożyczki na budowę domu.

Nowi-starzy przybysze często osiedlają się w podmiejskiej, chrześcijańskiej dzielnicy Arbilu zwanej Ankawa, która już od dawna była dosyć elitarnym miejscem, odróżniającym się od reszty miasta ładnymi domami, zielenią winorośli i drzew figowych oraz samymi mieszkańcami, bardziej liberalnymi i otwartymi niż inni Teraz wzbogacono ją o dodatkową roślinność i miejsca do bardzo lubianych tu, rodzinnych spotkań i uroczystości.

Bagdad jest obecnie miastem ruin i fruwających śmieci a jego sytuacja, od czasu amerykańskiej okupacji ciągle ulega pogorszeniu. Wydaje się, że czas zatrzymał się tu 9 kwietnia 2003 roku, o 7: 05, kiedy to rozpoczęło się amerykańskie bombardowanie. Miasto nie ma planów na przyszłość ani możliwości realizowania projektów budowlanych, czego konsekwencją jest duże bezrobocie. Stopa bezrobocia, oczywiście poza Kurdystanem irackim, wacha się między 68 a 73%. Jeśli jednak doda się do tej liczby specjalistów, którzy są zatrudnieni dorywczo, np. jako kierowcy taksówek, prawdziwa stopa bezrobocia okaże się znacznie wyższa. Nie można powiedzieć, żeby Bagdad był placem budowy, za to na pewno można powiedzieć, że nadal jest polem bitwy.

Na ulicach Erbilu nie widać obcych wojsk. Amerykańska obecność ograniczyła się do zajęcia kilku ufortyfikowanych budynków i sporadycznego patrolowania okolicy. Bezpieczeństwa pilnuje policja i specjalna, umundurowana straż. Wielu z tych ludzi w przeszłości należało do sił Peshmergów, walczących z reżimem Saddama. Oprócz oficjalnie widocznych, umundurowanych formacji, o ład i bezpieczeństwo dbają wszechobecni chociaż niewidoczni agenci tajnych służb, na których spoczywa bardzo trudny obowiązek zapobiegania przenikaniu do Kurdystanu podejrzanych grup i osób, inwigilacji środowisk sympatyzujących z islamistami oraz przeciwdziałanie wszelkiego rodzaju zamachom.

Sytuacja w Bagdadzie bardzo różni się od tej w Kurdystanie irackim, gdzie ostatni atak terrorystyczny miał miejsce ponad trzy lata temu. Według słów Nechirvana Barazaniego, premiera regionalnego rządu Kurdystanu, terroryści nie mogą liczyć na wsparcie Kurdów, nie ma też dla nich miejsca w całym regionie autonomii. Kurdystan odnosi sukcesy w tym zakresie dzięki wiedzy służb bezpieczeństwa i zaangażowaniu zwykłych obywateli, dlatego autonomia ma poczucie bezpieczeństwa w tym zakresie. Nieoficjalnie wiadomo, że w temacie skutecznego przeciwdziałania zagrożeniom terrorystycznym, chętnie korzysta się tu z doświadczeń i wsparcia Izraela. Efekty tej współpracy są w każdym razie widoczne.

Samochody poruszające się po Bagdadzie, często są zatrzymywane i kontrolowane przez znerwicowane patrole amerykańskie. Nie dla ozdoby na ich pojazdach umieszczone są znaki ostrzegające o zagrożeniu śmiercią, jeśli ktoś odważy się zbliżyć do nich bez pozwolenia na mniej niż 200m. Jest to bardzo realne zagrożenie o którym kierowcy nie mogą zapominać. Łatwo się zagapić i stracić życie. Na szczęście, w odróżnieniu od lat ubiegłych, takich przypadkowych incydentów jest coraz mniej.

Ulice Erbilu są pełne samochodów i pieszych, a policjanci kierują ruchem od samego rana aż do północy. Sklepy pozostają otwarte do 10 wieczorem a liczni klienci mogą w nich znaleźć wszystkie najnowsze urządzenia elektroniczne, sprzęty domowe, ubrania i artykuły spożywcze, włącznie z alkoholem. Popularne są kafejki internetowe.

Dużym powodzeniem cieszą się liczne restauracje i kawiarnie, gdzie wieczorem, przy posiłku lub kawie, spędzają czas całe rodziny. Można tam usłyszeć tradycyjne pieśni arabskie i kurdyjskie ale przede wszystkim nie obawiać się zamachów bombowych, tak powszednich w Bagdadzie.

W każdy poniedziałkowy i czwartkowy wieczór, ulice Erbilu są świadkiem dziesiątek uroczystości weselnych, i korowodów głośno trąbiących samochodów, ozdobionych wstążkami i kwiatami. Pary młode oraz goście, tradycyjnie korzystają z gościny hoteli lub modnych ośrodków wypoczynkowych, takich jak „Salahaddin” lub „Jandiyan”.

Plagą Bagdadu są porwania dla okupu. Tego procederu nikt nie umie opanować, ani Amerykanie, ani lokalne władze. Czasem słychać nieśmiałe głosy, że to właśnie lokalne władze mają udział w tych porwaniach, więc nie spieszy się im do ich ukrócenia. Porywani są zarówno bogaci Irakijczycy jak i cudzoziemcy. Dlatego obcokrajowców jest tam ciągle jak na lekarstwo, a Irakijczycy, jak tylko mają taką możliwość, wyjeżdżają z kraju lub przenoszą się na północ, do Kurdystanu. Zostają ci, którzy muszą bo nie mają innego wyjścia i ci którym taka sytuacja, z różnych powodów, jest nas rękę.

W Bagdadzie nikt nie wychodzi na ulicę po zachodzie słońca. Ze względów na swoje bezpieczeństwo, bezpieczeństwo własnego domu jak i z powodu ciągłego braku energii. Ulice Bagdadu, szczególnie te leżące dalej od centrum, są puste już po 18. Wtedy miasto zamienia się w pole bitwy, a z oddali słychać dźwięki wystrzałów i wybuchy. Można powiedzieć, że nocami Bagdad staje się miastem bezprawia.

W Bagdadzie wszystkie publiczne i prywatne uroczystości obchodzone są tylko w południe. Zwłaszcza dotyczy to uroczystości weselnych, na które w przeszłości, za zasłoną nocy, często kierowano samobójcze ataki. Nawet rządowe przedsięwzięcia, takie jak konferencje, oficjalne spotkania czy imprezy kulturalne, muszą kończyć przed zmierzchem. Ciemność przerywa wszelkie namiastki normalnego, miejskiego życia.

Jeszcze do niedawna, sześcio - milowy odcinek drogi prowadzącej z centrum Bagdadu do lotniska znany był powszechnie jako „droga śmierci” i był jednym z najbardziej niebezpiecznych dróg w Iraku, jeśli nie na świecie. Wzdłuż tej drogi miało miejsce wiele ataków, czego efektem była śmierć lub kalectwo wielu osób. Obrazy tej drogi, jeszcze nie tak dawno, pojawiały się w relacjach telewizyjnych całkiem często.

W przeszłości droga ta była jedną z najpiękniejszych i najlepiej utrzymanych w stolicy. Często była wykorzystywana przez Saddama Husseina, gdy ten ze świtą wyjeżdżał do swoich otoczonych jeziorami pałaców w al Radawaniya. Obecnie, podobnie jak inne drogi i ulice w Bagdadzie, jest bardzo zaniedbana, pełna śmieci i kraterów po wybuchach min.

Codziennie w Bagdadzie jak i na jego przedmieściach znajduje się dziesiątki ciał. Z najnowszych danych statystycznych ogłoszonych w maju przez irackie Ministerstwo Obrony wynika, że tylko w ciągu 7 dni, zginęło 263 irackich cywilów a 310 zostało rannych w 63 oddzielnych atakach terrorystycznych. Tylko w maju ponad 1051 Irakijczyków stało się ofiarami terroryzmu. Ten tragiczny obraz pokazuje, jak naprawdę upływa życie w stolicy i na jakie niebezpieczeństwa są narażeni jego mieszkańcy. Amerykańska recepta na iracką demokrację, na tle tych obrazów, nie wydaje się ani przekonująca ani skuteczna.

Życie dwóch stolic jednego kraju nie może być bardziej różne. Jedno miasto codziennie jest świadkiem bezsensownej śmierci i ofiarą coraz większej degradacji, podczas gdy drugie rozwija się jak nigdy dotąd i cieszy oczy widocznymi zmianami na lepsze.

Portal Spraw Zagranicznych pełni rolę platformy swobodnej wymiany opinii - powyższy artykuł wyraża poglądy autora.