Włochy dopiero w latach osiemdziesiątych przekształciły się z kraju emigrantów (stąd właśnie przybywało najwięcej imigrantów do USA w XIX i na początku XX wieku) w kraj będący celem wielu imigrantów. We Włoszech, w przeciwieństwie do takich państw jak Francja czy Wielka Brytania, gdzie mieszkają już kolejne pokolenia imigrantów, imigracja jest zjawiskiem stosunkowo nowym.

  W 2000 roku według rządowych statystyk przybyło do Włoch 272 000 legalnych imigrantów. Najwięcej z Albanii, Maroka, Rumunii, Chin i Filipin. W sumie na wyżej wymienione państwa przypada 38 proc. spośród ogółu przyznanych pozwoleń na stały pobyt. Jest to znaczący wzrost w porównaniu do 111 000 imigrantów w 1998 roku. Przypuszcza się, że wpływ na ten wzrost może mieć podjęcie prac nad czwartym już w ciągu ostatnich 12 lat programem regulującym. Szacuje się, że dzięki zawartym w nim regulacjom prawnym do Włoch przybyło 130 700 osób w 1999 roku i około 116 200 w 2000 roku. Nawet i bez wpływu tych programów wyraźnie widoczny jest stały dynamiczny wzrost imigrantów przybywających do Włoch.

 Programy regulujące dają możliwość jednostce do ustalenia swojego statusu bez konieczności poddawania się długotrwałym i niepewnym procedurom przyznania prawa do azylu. Takie programy były przeprowadzane czterokrotnie w latach 1986, 1990, 1995 i w 1998. Jednak tego typu programy jak i liczne amnestie nie przyczyniły się znacznym stopniu do redukcji liczby nielegalnych imigrantów. Ta pokaźna grupa społeczna jest bardzo ważna dla włoskiej gospodarki i nie chodzi tu, jak się zwykło czasem sądzić, o nielegalną działalność (handel narkotykami czy prostytucję), ale o tanią siłę roboczą, której potrzebuje starzejące się włoskie społeczeństwo, z jednym z najniższych na świecie wskaźników dzietności, wynoszącym 1,23 dziecka na jedną kobietę.

  Duży wpływ na liczbę imigrantów przybywających do Włoch mają uchodźcy, a co za tym idzie, takie wydarzenia jak konflikty na Bałkanach czy w basenie Morza Śródziemnego nie pozostają bez wpływu na ruchy imigracyjne. W 2000 roku zanotowano 24 500 wniosków o azyl, co oznacza 8 500 mniej w porównaniu z rokiem poprzednim. Należy tu także zaznaczyć, że jeden wniosek może być składany w imieniu kilku osób. Pomimo spadkowego trendu w 2000 roku liczba składanych wniosków była znacząco wyższa w porównaniu z rokiem 1998, kiedy to w sumie złożono 11 120 wniosków. W związku z niedawnymi konfliktami najwięcej wniosków napływa od tureckich i irackich Kurdów, a także od ludności pochodzącej z Iranu czy Afganistanu.

 W 1990 roku uchwalono tzw. prawo Martelliego, które rozszerzało opiekę roztaczaną nad uchodźcami także na tych spoza Europy. Wtedy też ustalono podstawowe zasady przyznawania azylu.

  We Włoszech przebywa niewielu azylantów "konwencyjnych" tzn. przebywających na prawach konwencji Narodów Zjednoczonych, dotyczącej uchodźców z 1951 roku. Są to tylko niewielkie grupki, którym zaproponowano rozszerzoną, ale tylko czasową opiekę. W 1999 roku były to grupy uchodźców z Kosowa - około 18 000 osób i z Bośni - około 1000 osób.

  W 1985 roku liczba ludzi obcego pochodzenia, ale mających prawo stałego pobytu we Włoszech wynosiła około 432 tysiące. Natomiast w ciągu kolejnych 6 lat ich liczba wzrosła ponad dwukrotnie osiągając w 1991 roku 896 700. W latach następnych liczba włoskich imigrantów rosła lawinowo i szacuje się, że w 2000 roku we Włoszech przebywało już 1 388 200 obcokrajowców, w tym około 850 700 przybyło z przyczyn zarobkowych. Największą grupę spośród imigrantów napływających do Włoch już od kilku lat stanowią przybysze z Albanii i Maroka, w 2000 roku stanowili oni ponad 20 proc. spośród ogółu obcokrajowców. Imigranci żadnej innej narodowości nie stanowią już tak dużej grupy, a ich liczba często się zmienia. Należy jednak dodać, że ciągle rośnie liczba imigrantów napływających z RPA czy Chin.

 Pomimo bardzo restrykcyjnej polityki naturalizacyjnej - wśród wymagań znajduje się miedzy innymi konieczność 10-cio letniego pobytu - coraz więcej osób decyduje się na próbę wystąpienia o nadanie narodowości włoskiej. Liczba naturalizowanych obywateli systematycznie rośnie: od 7 442 w 1995 do 11 570 w 1999. Ponad 84 proc. naturalizowanych Włochów uzyskało obywatelstwo dzięki małżeństwu.

 Większość włoskich imigrantów pracuje i mieszka raczej w centralnej (34 proc.) i północnej (54 proc.) części kraju niż na wyspach i na południu półwyspu (choć większość nielegalnych imigrantów, przede wszystkim z Maroka, Albanii, Tunezji, Rumunii, Polski i Brazylii, dostaje się do wnętrza kraju właśnie przez eksponowane wybrzeże). Ta nierównowaga podsyca i tak już gorące polityczne dyskusje, ponieważ podczas gdy siła robocza w postaci imigrantów jest bezsprzecznie potrzebna, szczególnie na północy, opinia publiczna ciągle łączy imigrantów ze wzrostem przestępczości i biedą.