Somalijscy piraci mieli już swego czasu swoje warholowskie 5 minut sławy. Na przełomie 2008 i 2009 roku światowe media co rusz podawały informacje o kolejnym statku porwanym przez morskich rabusiów, a incydenty takie jak porwanie ukraińskiego frachtowca z 33 czołgami na pokładzie czy saudyjskiego supertankowca MV „Sirius Star” wzbudziły prawdziwą sensację. Sytuację komplikował fakt, że przez somalijskie wody przebiega jeden z najważniejszych szlaków żeglugowych na świecie, wiodący przez Zatokę Adeńską ku Kanałowi Sueskiemu. W tej sytuacji wielu armatorów, w obawie przed porwaniem swych statków i koniecznością wypłaty milionowych okupów, zaczęło rozważać wybór dłuższej trasy - wokół Przylądka Dobrej Nadziei, czy wręcz przyjęcia systemu konwojowego podczas żeglugi przez somalijskie wody. Od dawna żaden afrykański temat nie miał takiego wzięcia w mediach, a z tej okazji nawet sam niżej podpisany o mały włos nie otarł się wtedy o TVN24.

Obecnie sytuacja na somalijskich wodach pozornie nie jest już jednak tak dramatyczna. Międzynarodowe Biuro Morskie ocenia, że w ubiegłym roku somalijscy piraci zaatakowali 217 statków, z czego udało im się porwać 47 jednostek z 867 osobami na pokładzie. W 2008 r. miało miejsce 111 ataków, ale porwań proporcjonalnie więcej – bo aż 42. O ile w 2008 sukcesem kończyło się 34 procent pirackich ataków, o tyle wskaźnik ten spadł obecnie do 25 procent. Zmniejszyła się zwłaszcza liczba ataków na najbardziej wrażliwym akwenie – tzn. w Zatoce Adeńskiej.

Można znaleźć kilka przyczyn takiego stanu rzeczy. Władze, rzecz jasna, wskazują najchętniej na obecność międzynarodowych sił morskich na wodach okalających Somalię. Z upoważnienia ONZ działają tam europejskie okręty wojenne, wchodzące w skład unijnej misji EU NAVFOR, okręty amerykańskiej 5. Floty, a także jednostki z Chin, Rosji, Indii, Japonii, a nawet Iranu. Jednostkom tym udało się odnieść kilka spektakularnych sukcesów – takich jak chociażby schwytanie 35 piratów przez francuską fregatę „Nivose” przed kilkunastoma dniami. Wielokrotnie udało się również skutecznie odstraszyć bandytów przed dokonaniem porwania. Równie wiele było jednak porażek i kontrowersji, które sprawiają, iż efekty międzynarodowych patroli należy uznać co najwyżej za dyskusyjne.  Niemożliwe jest, aby kilkadziesiąt okrętów i helikopterów zabezpieczyło całe liczące 3218 km wybrzeże Somalii. Eksperci widzą więc przyczynę mniejszej skuteczności piratów już raczej w bardziej efektywnych metodach obronnych, przyjętych przez kapitanów statków handlowych.

Co więcej, odkąd porywanie statków w Zatoce Adeńskiej i w bezpośredniej bliskości Somalii stało się utrudnione, piraci coraz śmielej zapuszczają się na odległe akweny. Na początku marca piraci uprowadzili norweski tankowiec znajdujący się w pobliżu Madagaskaru, a kilka dni temu turecki statek płynący na wodach odległych od Somalii o 1800 km – a więc bliżej Indii niż Madagaskaru. Wszystko to pozwala wysunąć wniosek, iż kosztowne międzynarodowe patrole morskie są w stanie co najwyżej utrudnić życie piratom, lecz nie mogą całkowicie powstrzymać plagi ataków i uprowadzeń. Przepłoszeni z jednego akwenu piraci przenoszą się po prostu dalej.

Są różne pomysły, jak zmienić ten stan rzeczy - mówi się o chociażby zwiększeniu liczby okrętów patrolowych, bezpośrednim uderzeniu na bazy piratów, a nawet o uzbrajaniu załóg statków handlowych (co już de facto się dzieje). Problem tylko w tym, że w ten sposób leczy się wyłącznie objawy, a nie przyczyny choroby. Somalia jest pirackim rajem, gdyż od 1991 r. (gdy obalono komunistycznego prezydenta Siada Barre) pozostaje państwem tylko z nazwy. W sytuacji, gdy krajem wstrząsa niekończąca się wojna domowa, a miliony jego mieszkańców rokrocznie głodują, piractwo staje się jednym z najatrakcyjniejszych sposobów na życie. Dość powiedzieć, że pięć największych pirackich gangów zarabia rocznie od 100 do 150 milionów dolarów. Czy w tej sytuacji odstraszy ich iluzoryczna groźba śmierci lub więzienia?
 
Antypirackie działania okażą się więc na dłuższą metę skuteczne jedynie wtedy, gdy do Somalii powróci chociaż częściowo pokój, stabilność i praworządność. Na to nie ma jednak póki co najmniejszych szans - kto miałby bowiem zapewnić porządek w kraju? Armatorzy zapłacą więc somalijskim piratom jeszcze niejeden suty okup.