Kolejna już z klasycznych (papierowych) publikacji Portalu Spraw Zagranicznych psz.pl podejmuje temat słynnej tezy Samuela P. Huntingtona, głoszącej nadejście ery "zderzenia cywilizacji". Charakter niniejszego zbioru tekstów pozwala go wpisać w paletę wydawnictw traktujących o stosunkach międzynarodowych. W tym "sądzie nad teorią Samuela Huntingtona" znajdują się teksty o profilu naukowym, publicystyczno-naukowym oraz publicystycznym.

Autorami są redaktorki i redaktorzy Portalu Spraw Zagranicznych psz.pl, jak również osoby współpracujące, specjalnie zaproszone do uczestnictwa w tym projekcie. Są wśród nich studenci szeroko rozumianych kierunków związanych z nauką o współczesnych stosunkach międzynarodowych, absolwenci podobnych studiów oraz osoby, które rozpoczynają lub już rozpoczęły swoją karierę zawodową, nierzadko łącząc ją z pracą naukową.

Realizacja przyjętych założeń publikacji pozwoliła otworzyć środowisko Portalu Spraw Zagranicznych psz.pl na autorów związanych, bądź wywodzących się z licznych ośrodków naukowych położonych w różnych częściach Polski - obok Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie jest to m.in. Uniwersytet Warszawski, Collegium Civitas, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Jagielloński, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu oraz Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Autorzy publikacji nierzadko studiowali, uczyli się i mieszkali za granicą, co pozwoliło im przyjąć szeroki kontekst badawczy. Sądzimy, że ta nowa publikacja środowiska związanego z Portalem Spraw Zagranicznych psz.pl przyczyni się do stworzenia szerszej palety wydawnictw propagujących oraz promujących teksty młodych i ambitnych autorów, którzy chcieliby przy pomocy podobnych publikacji rozwinąć swój warsztat naukowo-badawczy, a często nie jest im to dane, gdyż możliwości publikacji pozostają dla nich niestety wciąż ograniczone.

Temat "zderzenia cywilizacji" zostaje podjęty przez grono wyżej wymienionych autorów z kilku zasadniczych powodów.

Po pierwsze, dyskusja wokół tez stawianych przez Huntingtona nie była jak dotąd w Polsce szczególnie dynamiczna. Po drugie, można stwierdzić, że od publikacji oryginalnego "Zderzenia cywilizacji" (odpowiednio wydanie artykułu i książki: 1993 oraz 1996 rok) mija obecnie mniej więcej 10 lat, co pozwala już spojrzeć na całość hipotezy z odpowiedniej perspektywy czasu. Po trzecie wreszcie, ów temat bywał niejednokrotnie traktowany w nielicznych dyskusjach w sposób szalenie jednostronny, co, jak sądzimy, nie grozi w przypadku autorów Portalu Spraw Zagranicznych psz.pl, który skupia ludzi o rozmaitych zapatrywaniach i poglądach - dobrze to wróży jakości dyskusji i ostatecznemu sądowi nad huntingtonowską tezą.

Publikację pt. "Zderzenie cywilizacji? Sąd nad teorią Samuela Huntingtona" podzielono na cztery zasadnicze rozdziały.

W pierwszym z nich, którego charakter można w głównym zarysie uznać za "faktograficzny", zaprezentowano oryginalną teorię, wskazując na jej słabe i mocne strony. Przedstawiono tu także późniejszą ewolucję myśli i poglądów amerykańskiego badacza. W drugim rozdziale podjęto próbę ukazania reakcji świata nauki i mediów na paradygmat "zderzenia cywilizacji". Dominują tu głosy krytyki. Trzeci rozdział pracy poświęcono empirycznej weryfikacji koncepcji "zderzenia cywilizacji". Wprawdzie czas, jaki upłynął od jej sformułowania, wciąż nie jest bardzo długi, niemniej jednak przyjęto tu założenie, iż warto przyjrzeć się kontrowersyjnym tezom Huntingtona i sprawdzić, czy istotnie teoria zyskuje potwierdzenie w faktach, tj. czy nadaje się do "objaśniania rzeczywistości" - czyli, czy jest "użyteczna" i "prawdziwa"? Sprawdzono tu, czy w relacjach międzycywilizacyjnych, które Huntington określił jako potencjalnie konfliktowe, faktycznie można znaleźć elementy nasilającego się antagonizmu. Wreszcie, w rozdziale czwartym świadomie przyjęto koncepcję swego rodzaju "ringu", na którym ścierają się (bądź uzupełniają) poglądy zaproszonych autorów. Prezentują oni swoje przemyślenia, opinie i komentarze na temat teorii Huntingtona oraz zagadnień, które są z nią bezpośrednio, bądź pośrednio związane.

Życzymy przyjemnej i satysfakcjonującej intelektualnie lektury!

"Zderzenie cywilizacji. Sąd nad teorią Samuela Huntingtona",
Piotr Marczewski (red.), Paweł Świeżak (red.), Warszawa 2006.

Publikacja jest też dostępna w najlepszych bibliotekach na terenie całego kraju.