Recenzja pierwszego numeru ukraińskiego periodyku "Nowa Bezpeka"

 „Нова Безпека” – „Nowe Bezpieczeństwo” – jest wspólną inicjatywą dwóch pozarządowych, pro-europejsko zorientowanych, ukraińskich centrów analitycznych – Centrum studiów europejskich i międzynarodowych oraz Centrum pokoju, konwersji i polityki zagranicznej. Sama idea założenia pisma zajmującego się problematyką opisywaną pojęciem „bezpieczeństwo” narodziła się w kilka miesięcy po tragicznych wydarzeniach z 11.09.2001 r. i „Nowa Bezpeka” jest poniekąd, co przyznają sami redaktorzy, ich „echem”. Naczelną ideą, jaka przyświecała założycielom pisma jest włączenie Ukrainy we współczesny światowy dyskurs nad zagadnieniami bezpieczeństwa oraz ustanowienie swoistego „pomostu” pomiędzy niezależnymi ekspertami i analitykami a kołami politycznymi – zwłaszcza na Ukrainie. 

Zasadniczą część „Nowe Bezpeki” stanowią artykuły, w których rozpatrywane są różne aspekty bezpieczeństwa Ukrainy. I tak artykuł Oleksandra Suszko (Dyrektora Centrum pokoju, konwersji i polityki zagranicznej) pt. „Fatalizm granicy – od problemu historycznego do instrumentu bezpieczeństwa”  stanowi opis tworzenia się i przemian ukraińskiej granicy państwowej. Zasadniczym problemem jest tam kwestia zróżnicowanego charakteru granic ukraińskich – „otwartych” w kierunku państw WNP i relatywnie „zamkniętych” względem zachodnich sąsiadów Ukrainy.  Na pierwszy plan wysuwa się tu sprawa uregulowania pod względem prawnym i praktycznej delimitacji granicy ukraińsko-rosyjskiej i to zarówno lądowej jak i morskiej. 

W kolejnym artykule, pt. „Zachodnia granica Ukrainy – okno do Europy?” Andrij Kyrcziw, pracownik czasopisma „Ї”,  poddaje analizie przyszłe skutki wejścia niektórych zachodnich sąsiadów Ukrainy do Unii Europejskiej. Autor kolejno omawia stan obecnej współpracy transgranicznej Kijowa z Warszawą, Bratysławą, Budapesztem i Bukaresztem, po czym przedstawia kolejne warianty rozwoju sytuacji po rozszerzeniu UE. Na końcu zaś przedstawione zostały  propozycje działań, jakie sprzyjałyby efektywnej współpracy Ukrainy i poszerzonej UE w dziedzinie ruchu granicznego.

Doktor Ołeś Łisnyczuk, współpracownik Instytutu studiów politycznych i narodowościowych NAN Ukrainy, w  artykule „Narodowe interesy Ukrainy – poszukiwanie koncepcji”  rozważa  problem formułowania narodowych interesów Ukrainy  w kontekście konieczności istnienia politycznego dyskursu i czytelnych  mechanizmów jego osiągania.

Wymienione, głównie kilkustronicowe, artykuły z reguły nie wyczerpują tematu, stanowiąc raczej głosy w dyskusji niż całościowe opracowania. Ich istotnym natomiast atutem jest dość wysoki poziom  merytoryczny oraz obecność przypisów ułatwiających dotarcie do wykorzystanych przez autorów danych, z których znaczna część znajduje się również w Internecie. 

Druga zasadnicza część pierwszego numeru „Nowego Bezpieczeństwa” to - sporządzona przez Natalię Parchomenko - „Analiza wybranych ukraińskich publikacji na temat bezpieczeństwa  2001 r.”, dla każdego badacza tej problematyki mogąca stanowić bardzo cenne zestawienie najnowszych materiałów z Ukrainy.  Osobno wymienione i (opatrzone krótkim komentarzem) zostały  monografie  i zbiory materiałów z konferencji naukowych, artykuły prasowe oraz prace doktorskie.

W specjalnej, stałej  rubryce Dosje, na końcu numeru, a przeznaczonej dla prezentacji centrów analitycznych, instytutów i innych instytucji prowadzących działalność informacyjną i badawczą w zakresie problematyki bezpieczeństwa, tym razem znalazła się informacja o działających na Ukrainie dwóch ośrodkach: Centrum informacji i dokumentacji NATO na Ukrainie oraz Centrum pokoju, konwersji i polityki zagranicznej Ukrainy.  To kolejna, cenna inicjatywa redakcji, która z pewnością ułatwi poszukiwania badaczom problemów bezpieczeństwa, nie tylko z Ukrainy.

Ogólne, dość pozytywne wrażenie po lekturze pierwszego numeru „Nowego Bezpieczeństwa” mąci niestety bałagan, jaki wkradł się do pisma na etapie jego przygotowywania w drukarni – treść niektórych artykułów urywa się niekiedy w środku wątku, by odnaleźć się po kilku strunach tekstu innego autora, niektóre strony wydrukowano dwukrotnie. Pomijając jednak niedociągnięcia w warstwie edycyjnej, uzasadnione wydaje się stwierdzenie, że „Nowe Bezpieczeństwo” - po ich usunięciu – ma spore szanse stać się ważnym głosem w toczącej się nad Dnieprem dyskusji o bezpieczeństwie. Dyskusji, której przysłuchiwać się należy z wielką uwagą także i nad Wisłą, bo ma miejsce w  kraju, z którym partnerstwo sami określamy jako „strategiczne”.