1. Konstytucja (z dnia 1.09.1992)

Składa się ze wstępu oraz 156 artykułów zawartych w dziewięciu rozdziałach.
We wstępie wyłożona jest geneza państwowości oraz wola utworzenia demokratycznej formy rządów. Interesujące jest zróżnicowanie podmiotu władzy na „Naród słowacki” oraz „obywateli państwa należących do mniejszości narodowych i grup etnicznych żyjących na terytorium Republiki Słowackiej”.

B. Wymiar sprawiedliwości:

System sądów tworzą. Sąd Najwyższy oraz sądy wojewódzkie/powiatowe ( I instancja), sądy wojskowe (dwuinstancyjne).
Silne oddziaływanie polityczne władzy na funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości było powodem krytyki jako zagrożenia demokracji. Badająca ten problem Rada Europy w listopadzie 1997 r. stwierdziła przypadki jawnych nacisków na prowadzenie spraw sądowych.
Minister sprawiedliwości miał pełną swobodę w powoływaniu/odwoływaniu prezesów/wiceprezesów sądów, a co za tym idzie kontroli i wpływania na pracę sędziów. Pierwszy pozytywny sygnał poprawy sytuacji datuje się na rok 1998, a następnie 2000, kiedy to Rada Narodowa uchwaliła „Sądowy kodeks” (ustawa o sędziach i ławnikach). Zmiany ugruntowała nowela konstytucyjna z 2001r.

6.  System partyjny

Pluralistyczny system partyjny Słowacji zaczął się kształtować w następstwie wydarzeń „aksamitnej rewolucji”. Stanowił on część czechosłowackiego systemu partyjno-politycznego, jednak na poziomie republiki był autonomiczny. W latach 1989-1992 nim wytworzyły się bądź przedwcześnie rozpadły się więzi pomiędzy partiami czeskimi a słowackimi, np. czeska ODS podjęła starania na rzecz założenia swej słowackiej filii (DS) zakończone porażką (w Czechach 30 proc. głosów, w wyborach słowackich koalicja ODS-DS zdobyła tylko 4 proc.).

Bezpośrednio po przełomie 17 listopada 1989 dokonały się trojakiego rodzaju zmiany w systemie partyjnym:
• ewolucja ideowa i programowa
         np. Komunistyczna Partia Słowacji, Partia Demokratyczna, Partia Wolności.
• odrodzenie partii zlikwidowanych przed 1948
         np. Socjaldemokratyczna Partia Słowacji
• tworzenie nowych ruchów i partii politycznych, które w początkowym okresie odegrały rolę decydującą
np. VPN ( Społeczeństwo Przeciw Przemocy ) liderzy: Dubcek, Kniażko, Mečiar.

Dominujące cechy słowackiego systemy partyjnego:
1. Większość partii powstała na skutek podziałów partii macierzystych bądź secesji frakcji.
2. Przeważają partie niewielkie, liczące 10-30.000 członków.
3. Większość partii unika jasnego formułowania programu polit. w dziedzinie społeczno-ekonomicznej

Główne partie słowackiej sceny politycznej:
• KDH – Ruch Chrześcijańsko-Demokratyczny, zał. 1990
• DS. – Partia Demokratyczna , 1989
• Partia Koalicji Węgierskiej SMK/MKP
• HZDS – Ruch Na Rzecz Demokratycznej Słowacji, 1991
Powstała po ustąpieniu Mečiara z funkcji premiera Słowacji (jeszcze części Czechosłowacji) i jego konflikcie z liderem VPN (Ruch Przeciw Przemocy-pierwsza demokratyczna partia po upadku komunizmu).
• SOP – Partia Obywatelskiego Porozumienia , 1998
      z tej partii wywodził się były prezydent Rudolf Schuster
• SDL - Partia Demokratycznej Lewicy,
• SDKU – Chrześcijańsko-Demokratyczna Unia Słowacka, 1998, premier
• SNS - Słowacka Partia Narodowa, 1989
• SDSS - Słowacka Partia Socjaldemokratyczna , 1990
• ANO - Partia Nowego Obywatela
• SMER -  (Kierunek)  1997.
         Partia lewicowa. W 2006 wygrała wybory, uzyskując 29,1 proc. głosów i 50 mandatów w 150-osobowym parlamencie. Jej przywódca, obecnie premier, Robert Fico to najpopularniejszy polityk na Słowacji. Bywa postrzegany jako populista. Wzywał do „ogromnych niesprawiedliwości społecznych, do których dopuściła rządząca koalicja” pod kierownictwem premiera Mikulasza Dziurindy. Smer to partia „trzeciej drogi”, zapowiada stworzenie państwa opiekuńczego i solidarnego.

7.  Ocena słowackiego ustroju politycznego

1) Słowacka scena polityczna należy do niestabilnych, a elektorat wykazuje ( aż do 1998 roku) znaczną rezerwę w dziedzinie aktywności politycznej.
2) Podział kompetencji organów władzy ustawodawczej i wykonawczej nie został w konstytucji słowackiej wystarczająco uregulowany, co prowadziło do licznych sporów kompetencyjnych i hierarchizacji organów państwowych w obrębie władzy wykonawczej.
3) Wyraźne jest przywiązanie do idei wolnościowo-narodowych, wzmacnianie niechęcią do mniejszości narodowych ( Romów, Węgrów), np. Słowacka Partia Narodowa, której lider znany jest z krytycznych wypowiedzi pod ich adresem.
4) Rysuje się ostry podział na zwolenników status quo i reform.
5) Istotnemu wzmocnieniu uległa prawica.
6) Występuje duża zmienność w obrębie partii, ich programów oraz koalicji.

Bibliografia:

1. „Systemy polityczne państw Europy Środkowo-Wschodniej”
praca zbiorowa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
2. http://www.government.gov.sk/english/slovakia.html 
3.  „Europejskie systemy polityczne”
Andrzejewski, Leszczyński, Gołata, Szczepaniak
4. „ Ustroje państw współczesnych”
Gdulewicz
5. „ Partie i systemy partyjne Europy Środkowej”
Antoszewski, Herbut, Fiala, Sroka
6. Konstytucja Republiki Słowackiej 
http://www.government.gov.sk/VLADA/USTAVA/en_vlada_ustava.shtml
7. „ Political parties in post-communist eastern Europe”
Paul G. Lewis
8. Beata Szepietowska, Zasada proporcjonalności w prawie wyborczym - wybrane systemy rozdziału   
http://biurose.sejm.gov.pl/teksty/i-695.htm