Aleksandra Żebrowska: Duńska prezydencja na półmetku

• dania
• ekologia
• integracja europejska
• komisja
• kopenhaga
• kryzys
• prezydencja
• ue

Wraz z początkiem roku Dania rozpoczęła półroczną prezydencję. Jak przystało na czasy i nastroje dominujące na kontynencie jednym z ważniejszych postulatów Kopenhagi było zjednoczenie i umocnienie Europy. Wielokrotnie podkreślano także konieczność wyprowadzenia Unii z kryzysu, co może zostać osiągnięte jedynie wspólnymi siłami. Podczas oficjalnego przedstawienia programu duńskiej prezydencji 6 stycznia 2012 roku zaprezentowano cztery priorytety opisujące Europę taką, jaką chcieliby ją widzieć Duńczycy: odpowiedzialną, dynamiczną, ekologiczną oraz bezpieczną. W trakcie posiedzenia plenarnego w Strasburgu 18 stycznia 2012 roku premier Danii, Helle Thorning-Schmidt podkreśliła, iż jedynie więcej Europy oznacza rozwiązanie kryzysu.

Gospodarka, będąca podstawą integracji europejskiej, odgrywa kluczową rolę w pracach Rady Unii Europejskiej, zaś pojęcie odpowiedzialności bezpośrednio wiąże się z przeciwstawianiem się kryzysowi finansowemu. Dania, która wynegocjowała zwolnienie z obowiązku przyjęcia wspólnej waluty, udowadnia, że nie tylko państwa będące w unii walutowej powinny podejmować wszystkie niezbędne środki na rzecz wzmocnienia dyscypliny budżetowej w celu uniknięcia kryzysu w przyszłości. Jak do tej pory zorganizowano szereg spotkań ECOFIN, podczas których dyskutowano na temat m.in. propozycji wprowadzenia podatku od transakcji finansowych oraz perspektyw stabilności finansowej i gospodarczej.

Tworząc trio wraz z Polską i Cyprem Dania podjęła się także kontynuacji działań rozpoczętych w drugim półroczu minionego roku obejmujących m.in. wdrażanie sześciopaku – jednego z kluczowych osiągnięć polskiej prezydencji – oraz pracy nad wieloletnimi ramami budżetowymi na lata 2014-2020.W kwietniu rozpoczęła się trzecia runda negocjacji nad wieloletnim budżetem poświęcona polityce spójności oraz wspólnej polityce rolnej.

Aby skutecznie przeciwdziałać kryzysowi zdaniem duńskiej prezydencji nie wystarczy tylko tworzyć regulacji nakładających obowiązek na państwa członkowskie do przestrzegania dyscypliny budżetowej. Elementem niezbędnym do wywołania wzrostu gospodarczego jest dynamika, której obecnie brak w Europie. Uwaga Danii została skupiona na jednolitym rynku oraz dwunastu podstawowych działaniach określonych przez Komisję Europejską. Pod koniec lutego pod przewodnictwem duńskiej prezydencji miało miejsce spotkanie poświęcone konkurencyjności, umocnieniu jednolitego rynku oraz największemu programowi badawczemu finansowanemu ze środków publicznych – Horyzont 2020. Wskazano również na konieczność tworzenia nowych miejsc pracy oraz walkę z bezrobociem wśród młodzieży, co było tematem nieformalnego spotkania na poziomie ministerialnym, które odbyło się 24 i 25 kwietnia w Horsens w Danii.

Jako cel wyznaczono także podpisanie umów o wolnym handlu z Tunezją, Japonią, Kanadą oraz Indiami. Ostatecznie 14 marca 2012 roku minister środowiska w rządzie Danii, Ida Auken, w imieniu państw członkowskich Unii Europejskiej podpisała z Chinami umowę dotyczącą wody niosącą za sobą wzrost eksportu zielonych technologii oraz utworzenie nowych miejsc pracy.

Pod koniec marca sfinalizowano umowę dotyczącą roamingu w obrębie Unii Europejskiej. Skutkuje ona stopniowym obniżaniem cen połączeń, smsów oraz usług internetowych. Duński minister do spraw biznesu i wzrostu, Ole Sohn, określił wspomnianą umowę jako jeden z głównych rezultatów duńskiej prezydencji.

Środowisko

Ekologia od lat stanowi temat numer jeden w Danii. Nie dziwi więc, że postanowiono włączyć ją do priorytetów prezydencji. Utrzymanie przez Europę pozycji światowego lidera w walce z ochroną środowiska i przeciwdziałaniu zmianom klimatycznym, jak również zrównoważony wzrost to tylko niektóre z zadań wyznaczonych przez Kopenhagę. Podkreślono także konieczność silniejszego głosu całej Unii podczas konferencji klimatycznej ONZ Rio+20.

Jako jedno z pierwszych działań podjętych w celu realizacji tego założeń duńska prezydencja przy współpracy z Komisją Europejską zorganizowała 16 kwietnia w Brukseli konferencję poświęconą zrównoważonej energii, w której udział wziął Sekretarz Generalny ONZ, przewodniczący Komisji Europejskiej oraz duński minister do spraw rozwoju.

Początkowo rząd duński deklarował chęć pełnego przejścia do 30-procentowej redukcji emisji CO2 do 2050. Jednak z powodu niskiego poparcia dla tego pomysłu zdecydowano się na przeprowadzenie rozmów dotyczących 25-procentowej redukcji emisji CO2 do 2025 roku. Zmiana z obecnej 20-procentowej redukcji według wyliczeń Komisji Europejskiej miałby kosztować 25 mld euro (nie uwzględniając sektora energetycznego). Ministrowie środowiska z 26 państw członkowskich 9 marca zgodzili się z tekstem przygotowanym przez duńską prezydencję dotyczącym strategii klimatycznych do roku 2050 skupiających się na ograniczeniu emisji CO2. Pomimo braku formalnego przyjęcia tekstu zapowiedziano, że jego treść będzie ogłoszona jako konkluzje płynące z półrocznego przewodnictwa Danii pracom Rady UE.

W nawiązaniu do wydarzeń z 2011 roku, kiedy to państwo podjęło decyzję o wznowieniu kontroli na granicy z Niemcami, co wywołało dyskusję na temat strefy Schengen, postanowiono o wyznaczeniu szeroko pojętego bezpieczeństwa jako priorytetu prezydencji. Wśród celów wymieniono rozwiązanie problemów z nielegalnym przekraczaniem granic m.in. poprzez sfinalizowanie projektu wspólnego systemu azylowego i dyskusje na temat swobody przemieszczania się osób. Jak dotąd przeprowadzono nieformalne spotkania, podczas których zawarto szereg konkluzji dotyczących walki z przestępczością oraz lepszym zarządzaniem przepływem imigrantów i uchodźców, które stanowią ważną podstawę dla dalszych prac Rady UE.

Istotnym zadaniem stojącym przed Danią okazały się negocjacje z Islandią i Turcją. Duński minister do spraw europejskich, Nicolai Wammen, odwiedził Islandię, gdzie dyskutował na temat rozszerzenia Unii. Wspomniano również o zamiarze rozpoczęcia rozmów z Czarnogórą. Zgodnie z zapowiedziami na początku marca udało się sfinalizować rozmowy dotyczące statusu Serbii jako państwa kandydującego do UE.

Walka z terroryzmem była tematem wielu spotkań odbywających się pod przewodnictwem duńskiej prezydencji. W połowie marca zorganizowano w Kopenhadze międzynarodową konferencję poświęconą prawom człowieka oraz terroryzmowi. Minister sprawiedliwości, Morten Bodskøv, zdecydował się na umieszczenie debaty na temat przeciwdziałania terroryzmowi i nielegalnej migracji w agendzie przygotowanej na spotkanie ministrów spraw wewnętrznych państw członkowskich odbywające się w Luksemburgu. W trakcie spotkań ministrów spraw zagranicznych, którym przewodziła Dania, omawiano bieżące wydarzenia z Europy i świata. Nie pomijano kwestii dotyczących sankcji nałożonych przez Unię Europejską na przywódcę Syrii, Baszara al-Assada.


Kultura

Rząd duński postanowił wykorzystać przewodniczenie pracom Rady Unii Europejskiej do największej w historii promocji krajowej kultury za granicą. Wydarzenia kulturalne będą miały miejsce nie tylko w Kopenhadze, lecz także w większości stolic europejskich. Znalazły się wśród nich liczne koncerty, prezentacje dzieł duńskich artystów – fotografów, malarzy, designerów.

Na specjalne zamówienie zostały zaprojektowanie unikatowe serie mebli promujące Danię. Zaplanowano także położenie nacisku na kinematografię obejmującą zarówno filmy fabularne, jak i dokumentalne. Już na początku stycznia można było wysłuchać w Warszawie światowej sławy duńskiej śpiewaczki jazzowej – Caecilie Norby. Kwestie kultury odegrały także istotną rolę pod koniec lutego, kiedy to dyskutowano, jak sztuka może wpłynąć na walkę z kryzysem finansowym.

Na podsumowanie realizacji priorytetów prezydencji, której znaczenie zostało ograniczone przez traktat lizboński, przyjdzie jeszcze czas. Jednak prawdziwym wyzwaniem dla państwa przewodniczącego pracom Rady UE jest szybkie reagowanie na bieżące wydarzenia i dostosowywanie się do aktualnych okoliczności i nastrojów.

 
Portal Spraw Zagranicznych pełni rolę platformy swobodnej wymiany opinii - powyższy artykuł wyraża poglądy autora.