Belgia jest państwem stosunkowo młodym na tle wielu krajów europejskich – liczy sobie niespełna dwa wieki. Stanowi ona część historycznego obszaru Niderlandów, których południowo-zachodnie terytorium zamieszkiwało niegdyś celtyckie plemię Belgów, zaś na północy i zachodzie – plemiona germańskie.

Belgowie zostali podbici przez Rzymian i następnie włączeni do ich Imperium. Natomiast po okresie wędrówki ludów ziemie niderlandzkie zdominowali Frankowie, którzy rozpoczęli tam proces budowy monarchii frankońskiej i potęgi Merowingów. W IX wieku Niderlandy pokryła sieć niewielkich państewek feudalnych, zależnych od władców francuskich bądź od cesarza rzymskiego narodu niemieckiego. Pod koniec XIV wieku książęta burgundzcy zjednoczyli Niderlandy, które w spadku przypadły później dynastii Habsburgów.

27 lipca 1830 roku we Francji wybuchła rewolucja, która zakończyła się abdykacją Karola X. Na tronie zasiadł Ludwik Filip, władca z orleańskiej linii Burbonów. Wydarzenia lipcowe wywołały niepokój wśród państw Świętego Przymierza, które za wszelką cenę dążyły do utrzymania równowagi europejskiej. Ich obawy nie były bezpodstawne. Już pod koniec lipca 1830 roku w Brukseli doszło do antypaństwowych wystąpień, które z czasem przekształciły się w regularne powstanie antyholenderskie. 4 października belgijscy rewolucjoniści ogłosili swoją niepodległość. Król Wilhelm I zwrócił się z prośbą o pomoc do Rosji, Austrii, Prus i Anglii. Jednak przeciwko interwencji opowiedziała się Francja. Ostatecznie rząd brytyjski, chcąc uniknąć obecności sił rosyjskich w tej części Europy, uznał niepodległość Belgii. W efekcie nastąpił rozpad Zjednoczonego Królestwa Niderlandów. Powołano do życia nowe państwo – Królestwo Belgii, a na jego tronie zasiadł Leopold I z dynastii Sasko-Koburskiej.

System konstytucyjny Belgii

7 lutego 1831 roku Kongres Narodowy uchwalił konstytucję, która czyniła młodą Belgię dziedziczną monarchią parlamentarną i scentralizowanym państwem unitarnym. Monarcha oficjalnie sprawował władzę wykonawczą, ale w rzeczywistości jego kompetencje były silnie ograniczone. Akty władcy wymagały kontrasygnaty właściwego ministra, odpowiedzialnego przed parlamentem.
Władza ustawodawcza – parlament składała się z dwóch izb: wybieranej bezpośrednio Izby Reprezentantów oraz Senatu, częściowo wyłanianego w wyborach pośrednich. Czynne prawo wyborcze wyznaczał cenzus, zaś bierne przysługiwało wąskiej kategorii obywateli, określonej w ustawie zasadniczej. Kobiety prawo głosy w wyborach komunalnych uzyskały dopiero w 1921 roku, a w parlamentarnych – w 1949 r. Ponadto konstytucja powoływała instytucję samorządu terytorialnego na poziomie jednostek podziału administracyjnego kraju tj. prowincji i gmin.

Dotychczas konstytucja belgijska była sześciokrotnie nowelizowana:

• Nowelizacja z 1893 r. – zniesiono ograniczenie cenzusowe w prawie wyborczym, co doprowadziło jednak do nierówności głosów (niektóre kategorie wyborców mogły kilkukrotnie oddawać głosy). Taki stan rzeczy utrzymał się do 1919 r.
• Nowelizacje z 1920 i 1921 r. – włączono do konstytucji zasady tajności i proporcjonalności głosowania, zrównano kadencję obu izb i rozszerzono uprawnienia samorządu terytorialnego.
• Nowelizacja z dn. 24.12.1970 r. – ustanowiono nowe podmioty władzy państwowej: Wspólnoty Kulturalne (flamandzką, francuską, niemiecką) i Regiony (Flandrię, Walonię, Brukselę), a w Parlamencie wyróżniono dwie grupy językowe – francuską i niderlandzką. Nowelizacja konstytucji z 1970 r. ustaliła liczbę deputowanych do Izby Reprezentantów na 212, ustanowiła urząd sekretarza stanu, wprowadziła zakaz dyskryminacji i gwarancje praw oraz wolności dla mniejszości „ideologicznych i filozoficznych”. Umożliwiono tworzenie aglomeracji i federacji gminnych. Z mocy umowy międzynarodowej lub ustawy kompetencje o charakterze władczym mogą odtąd wykonywać instytucje międzynarodowe. [1]
• Nowelizacje z dn. 17.07 i 29.07.1980 r. oraz 23.01.1981 r. – pojęcie Wspólnot Kulturalnych zastąpiono Wspólnotami (flamandzką, francuską i niemieckojęzyczną). Ich organem przedstawicielskim był Rady (istniejące już wcześniej), a funkcje wykonawcze powierzono Egzekutywom. Organy Wspólnot i Regionów nieformalnie połączono, a zakres ich władzy poszerzono o pełen nadzór administracyjny i uprawnienia do stanowienia podatków. Ponadto postanowiono powołać Trybunał Arbitrażowy do rozstrzygania kolizji między ustawami i dekretami oraz poszczególnymi dekretami.
• Nowelizacja z dn. 15.07.1988 r. – rozwiązano problem Regionu Brukseli; rozbudowano kompetencje Wspólnot, a następnie powiązano je z uprawnieniami Regionów.
• Nowelizacja z dn. 8.05 i 29.06.1993 r. – Belgia oficjalnie przekształciła się w państwo federalne, a prowincję Brabancję podzielono. Określono kompetencje i skład obu izb Parlamentu, wprowadzono bezpośrednie wybory do Rad Wspólnot i Regionów, a także uznano konstytucyjnie Radę Stanu. Zredukowano liczbę ministerstw szczebla federalnego, a stanowisko ministra lub sekretarza stanu i mandat parlamentarny objęto zasadą niepołączalności. W końcu nastąpił rozdział uprawnień władz federalnych i władz Wspólnot/Regionów w odniesieniu do stosunków międzynarodowych.