1. Wstęp

Leżące w Azji Południowej Indie są największą liberalną demokracją świata. Zajmują powierzchnię 3 287 590 km­­2 przy 1.1 miliarda mieszkańców (ONZ 2005). Zajmują teren subkontynentu indyjskiego oraz archipelagów Lakszadwiwów, Andamanów i Nikobarów. Konstytucja indyjska jest jedną z najdłuższych na świecie z 440 artykułami i 12 spisami (w 2004 roku).

2. Krótki rys historyczny

Indie są kolebką prehistorycznych cywilizacji doliny Indusu. Wiek najbardziej znanych osad z tamtego okresu znanych jako Mohendżo Daro i Harappa, naukowcy ustalili na około 2-3 tysiące lat przed naszą erą. Ich upadek wiąże się z napływem odmiennej etnicznie, aryjskiej ludności z północnego zachodu. Uważa się, że przynieśli ze sobą religię opartą na Wedach oraz indoeuropejski język, sanskryt, na którym bazują współczesne języki północnych Indii, m.in. Hindi. Pod wpływem Ariów, doszło do powstania kast, które przetrwały do dziś. Indyjskie kasty są dziedzicznymi grupami społecznymi, oddzielonymi od reszty społeczeństwa sztywnymi barierami rytualnymi, religijnymi lub społecznymi. Charakteryzują się endogamią i komensalizmem.

Teksty religijne wyszczególniają cztery główne grupy: Braminów (kapłanów), Kszatrijów (królów i wojowników), Wajśjów (kupców) oraz Śudrów (służących). Pod wpływem lokalnych różnic, cztery podstawowe kasty uległy dalszym podziałom na tak zwane dźati. Poza czterema głównymi kastami pozostawały też miliony Pariasów („niedotykalnych”) – pogardzanych, pozbawionych większości praw i wykonywających prace uważane za nieczyste.

Na przestrzeni wieków, pod wpływem Mogołów, Anglików oraz kultur lokalnych, system uległ dalszym zmianom i podziałom. Mimo oficjalnego zniesienia systemu kastowego, po dziś dzień jego pozostałości wywierają ogromny wpływ na funkcjonowanie społeczeństwa indyjskiego.

Tereny obecnych Indii przez setki lat nie były zjednoczone. Królestwa upadały i powstawały nowe. Czasem pojawiał się władca, który pod swoją ręką jednoczył kilka mniejszych księstewek. Jedno z największych imperiów stworzył Ćandragupta Maura, a udoskonalił je jego wnuk, Aśok. Rozwijał się wtedy buddyzm, hinduizm i dżinizm.

Z kolei Islam rozprzestrzenił się w Indiach w dwunastym wieku wraz z konsolidacją władzy Wielkich Mogołów. Wtedy rozpoczął się czarny okres dla buddyzmu, który niemal całkowicie zanikł na terenie obecnych Indii.

XVI wiek to już początek kolonializmu – pierwsze wizyty Portugalczyków, Francuzów i Anglików. Stopniowo to jednak Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska przejmowała władzę na subkontynencie indyjskim, a wkrótce już niepodzielnie panowała z Kalkuty. Pracownicy Kompanii w krótkim czasie chcieli zbijać fortuny, co doprowadziło do licznych nadużyć i brutalnej eksploatacji miejscowej ludności. W efekcie narastających napięć społecznych i ekonomicznych w 1857 roku wybuchło powstanie Sipajów, miejscowych żołnierzy zatrudnianych przez Kompanię. Po jego stłumieniu królowa Wiktoria zadecydowała o włączeniu Indii do Korony i zlikwidowaniu Kompanii Wschodnioindyjskiej. W 1877 roku koronowała się na cesarzową Indii.

Społeczne ruchy reformatorskie zaczęły się w miastach w XIX wieku. Na początku dwudziestego wieku pojawiły się też coraz głośniejsze żądania niepodległościowe. W 1885 grupa wykształconych w Anglii Indusów założyła Indyjski Kongres Narodowy - platformę porozumienia różnych frakcji w sprawie reform w systemie prawnym. Stopniowo zamienił się w ogólnonarodowy ruch wyzwoleńczy, którego najsłynniejszymi liderami byli Mahatma Gandhi i Jawaharlal Nehru.

Indie uzyskały niepodległość po drugiej wojnie światowej, 15. sierpnia 1947 roku. Pod wpływem nacisków z różnych stron, odchodząc Anglicy podzielili tereny byłej kolonii na Indie oraz Pakistan zachodni i wschodni (obecnie Bangladesz).