Geneza Konfliktu

Algieria jest drugim co do wielkości państwem na kontynencie afrykańskim. Jako była kolonia francuska stanowi ona przedmiot szczególnego zainteresowania krajów europejskich, a geograficzna bliskość Europy potęguje to zjawisko. Wszelkie niepokoje, które mogą zagrozić porządkowi w Algierii, śledzone są z wyjątkową uwagą.

Po wygranej przez algierski ruch oporu wojnie z Francuzami i podpisaniu pokoju w Evian-les-Bains w 1962 roku, władzę w Algierze objął lider Frontu Wyzwolenia Narodowego (FLN), Ahmed Ben Bella. W 1964 roku zostały nakreślone ramy ustrojowe dla nowego państwa w postaci Algierskiej Karty Narodowej. Konstytucja ustanowiła ustrój autorytarny z elementami socjalizmu. Obrazowo zilustrował go jeden z islamistów mówiąc: – Nasz ustrój nie jest ani prezydencki, ani parlamentarny. Jest to ustrój konstytucyjnych rządów partii. [1] Sam Ben Bella został wkrótce powołany na urząd prezydenta, uzyskując według oficjalnych danych 100% głosów.

Kluczem do gospodarczego sukcesu i narodowego dobrobytu miał być „algierski socjalizm”, mimo iż oficjalnie odrzucono komunizm i nauki marksizmu. W rzeczywistości ustrój w Algierii przypominał ten w Egipcie Nasera. Polityczną stabilność miało zagwarantować istnienie tylko jednej partii – Frontu Wyzwolenia Narodowego, która posiadała monopol na władzę. Przeciwnicy partii i wizjonerzy postulujący ideę demokracji parlamentarnej byli prześladowani i większość z nich zmuszono do wyjazdu. Partie opozycyjne zdelegalizowano.

Wszystkie te zabiegi nie doprowadziły jednak do stabilizacji na szczytach władzy. Już w trzy lata po odzyskaniu niepodległości, w 1965 roku, Ahmed Ben Bella został obalony w drodze wojskowego zamachu stanu przez swojego byłego sojusznika, ministra obrony, pułkownika Houari Boumedienne. Do roku 1978, pełnił on funkcję przewodniczącego Rady Rewolucyjnej, premiera i prezydenta. Znacjonalizował przemysł, skolektywizował rolnictwo i rozpoczął ogromny proces industrializacji. Opierając swoją władzę na armii, zmarginalizował monopartię. 

Ręczne sterowanie gospodarką i oparcie jej wyłącznie na przemyśle naftowym doprowadziły do gospodarczej katastrofy, wynikającej z gwałtownego spadku cen tego surowca w latach 80. Sytuację pogarszała prawdziwa eksplozja demograficzna, jaka nastąpiła po odzyskaniu niepodległości. Liczba ludności wzrosła wtedy z 10 milionów (w 1962 roku) do 25 milionów (w 1980 roku). W wyniku wchodzenia na rynek pracy kolejnych licznych roczników co roku drastycznie zwiększały się masy bezrobotnych. Nawet rewolucja przemysłowa zapoczątkowana przez Houari Boumedienne’a nie pozwoliła na zaspokojenie potrzeb wszystkich obywateli. Doprowadziło to do poważnych niepokojów społecznych, zamieszek i zbiorowych wystąpień. W całym kraju wrzało. Zmęczone ekonomiczną zapaścią i chaosem na ulicach społeczeństwo zaczęło domagać się radykalnych zmian.