Warunki klimatyczne  i  topograficzne Afganistanu oraz ich wpływ na działania partyzanckie – ogólny zarys problemu na przykładzie wojny sowiecko- afgańskiej 1979-198.

W swym artykule dla Biuletynu Specjalnego PAP z 1985r. Ryszard Piekarowicz pisze: “W wąwozach Hindukuszu plemieńcy pasztuńscy nękali w 327r. p.n.e. armię Aleksandra Macedońskiego, a w 1550 lat później armię Czyngis-Chana, w XVIII wieku wygrywali tam z wojskami Wielkich Mogołów indyjskich, a w XIX wieku i początku obecnego stulecia przywodzili do rozpaczy Anglików, którzy w pewnych okresach utrzymywali na terenach pasztuńskich więcej wojska niż w całych Indiach [wojny anglo-afgańskie 1839,1878,1879-przyp.R.A.][1]  […] Plemieńcy pasztuńscy nie rozstają się ze strzelbą od wieku chłopięcego i są urodzonymi partyzantami. W roku 1931 radziecki specjalista K.I. Sokołow-Strachow, omawiając przebieg wojny domowej 1928-29, w której upadł tron Amanullaha, chwalił Pasztunów za “błyskawiczne napaści partyzanckie” i podawał, ze w razie potrzeby potrafią poruszać się w górach pieszo z prędkością “co najmniej dziesięciu kilometrów na godzinę”. Dziś ich wnukowie nękają garnizony rządowe w Choście i innych miasteczkach afgańskich wzdłuż granicy z Pakistanem.”

W “Tygodniku Mazowsze” nr 45 z 23 III 1983r. możemy przeczytać: “Afganistan […] Wielokrotnie i bezskutecznie najeżdżany przez Mogołów i Persów […] Wielka Brytania u szczytu swej potęgi stoczyła trzy tak zwane wojny afgańskie i Afganistanu nie podbiła. Ten górski kraj, zamieszkały przez plemiona o dużym poczuciu własnej niezależności, nawykłe do prowadzenia walki partyzanckiej, okazał się jedynym, którego Anglikom nigdy nie udało się zająć.”   

Wtedy jeszcze autor tekstu nie wiedział, ze wojskom ZSRR także się to nie uda. Rosjanie ze swoją 100-tysieczną armią wkroczyli do Afganistanu w grudniu 1979 roku. Proces opuszczania Afganistanu został zarządzony na mocy porozumienia o wycofaniu wojsk radzieckich z Afganistanu w kwietniu 1988 roku w Genewie, a zakończył się 15 lutego 1989 roku – wtedy tereny Afganistanu opuścił ostatni sowiecki żołnierz.[2]  Do dziś w Rosji (a od rozpoczęcia interwencji minęło 28 lat) mówi się o tak zwanym “syndromie afgańskim”, który jest udziałem społeczeństwa rosyjskiego.[3]     

Dlaczego nikomu nie udało się zdobyć Afganistanu, choć w historii tego kraju prawie nigdy nie było przerw w działaniach wojennych? Co takiego sprawia, ze walka w Afganistanie jest tak trudna? Moim zdaniem sam Afganistan broni się przed obcymi wojskami, będąc jednocześnie łaskawym dla rodzimych wojowników. Pod pojęciem “Afganistan” mam na myśli klimat oraz topografię tego państwa, przypominające raczej piekło niż planetę Ziemia. W niniejszej pracy postaram się wykazać, jak wielki wpływ na działania wojenne, a w szczególności działania nieregularne ma topografia i klimat Afganistanu.