|
Można się tylko zastanawiać jakby ta sytuacja wyglądała gdyby to pod rządami Janukowycza jako prezydenta Ukraina przeżywała kryzys gazowy, załamanie gospodarcze, rozłam parlamentu, naciski ze strony opozycji i ze strony społeczeństwa. Tak się jednak nie stało, a Janukowycz sprawnie wkupuje się w łaski Ukraińców, zaznajamiając się z językiem ukraińskim, ukazując słabości prezydenta i premiera, i zaznaczając, że jego przyszła polityka będzie polityką zachowawczą miedzy Wschodem a Zachodem, tym samym zadowalając „obie” części Ukrainy. REKLAMA
Strona 1 z 3 Przez kilka ostatnich lat polityka Rosji nastawiona była na odnowę i wzmocnienie jej wpływów na obszarze postsowieckim. Rosyjskie elity polityczne dążyły do przejęcia wiodącej roli w sferze ekonomicznej, politycznej, a czasami nawet militarnej – na obszarze WNP. Szczególną rolę w polityce rosyjskiej odgrywała Ukraina. Rosja nie tylko chciała zademonstrować swoją przewagę gospodarczą, ale także upewnić się w przekonaniu, że Ukraina nadal pozostaje jej wyłączną „strefą wpływów”, gdzie rząd Rosji ma prawo zachowywać się jak na swoim wewnętrznym terytorium. Punktem krytycznym skuteczności polityki Rosji wobec Ukrainy był rok 2004, kiedy to na Ukrainie odbywały się wybory prezydenckie. Rosja zakładała, że zwycięży w nich kandydat, którego wspierała , czyli Wiktor Janukowycz, a jego prezydentura pogłębi procesy integracyjne w ramach Wspólnej Przestrzeni Gospodarczej[1].  Leonid Kuczma i Władimir Putin (fot. kremlin.ru) Temat wyborów prezydenckich zdominował politykę ukraińską już w roku 2002. Wiązało się to z faktem, iż zgodnie z konstytucją nie mógł w nich startować Leonid Kuczma, który stał na czele państwa przez dwie kolejne kadencje. Ponadto jego szanse na przedłużenie kadencji przekreślało znikome poparcie ze strony społeczeństwa. Według sondaży przeprowadzonych pod koniec 2002 roku aż 55 proc. Ukraińców nie ufało prezydentowi, a trzy czwarte obywateli domagało się jego przedterminowego ustąpienia. W wyborczych rankingach przewodził Wiktor Juszczenko, którego kandydatura dla Kuczmy była nie do przyjęcia[2]. Kuczma obawiał się konsekwencji jakie przyjdzie mu zapłacić za udział w zabójstwie dziennikarza Gongadze i licznych nadużyć, które stosował będąc głową państwa i które w chwili obecnej ujrzały światło dzienne. Immunitet mógł mu zagwarantować jedynie kandydat wysunięty przez oligarchów.
Jako swojego sukcesora Kuczma naznaczył Wiktora Janukowycza, którego środowisko polityków rosyjskich poparło w lipcu 2004 roku. Jednak zaraz po podjęciu decyzji o zdecydowanej rosyjskiej akceptacji dla kandydatury Janukowycza w wyborach prezydenckich na Ukrainie, pojawiły się głosy sprzeciwu ze strony tzw. siłowików (osoby związane z aparatem wywiadowczym w Rosji). Twierdzili oni, iż o wiele łatwiej będzie można się porozumieć odnośnie interwencji Rosji w gospodarkę Ukrainy z pragmatycznym Juszczenką, aniżeli z Janukowyczem. W osobie Janukowycza – przedstawiciela interesów potężnego klanu z Doniecka – widziano bowiem zdecydowanego konkurenta dla rosyjskiego przemysłu metalurgicznego[3].
Rząd rosyjski uważał natomiast Wiktora Juszczenkę za kandydata „prozachodniego”, który może stanowić zagrożenie dla narodowych interesów Rosji na obszarze postradzieckim. Ponadto Juszczenko nie określił wystarczająco wcześnie swojej przyszłej polityki w takich kwestiach jak: status języka rosyjskiego na Ukrainie, pozycja Ukraińskiej Prawosławnej Cerkwi Patriarchatu Moskiewskiego i jej relacji z Ukraińską Autokefaliczną Cerkwią Prawosławną, kształt przyszłej współpracy Rosji i Ukrainy w kwestiach militarnych, stosunek Ukrainy do Wspólnej Przestrzeni Gospodarczej a także kwestii przyszłych relacji z NATO. Zagadnienia te miały kluczowe znaczenie dla państwa rosyjskiego, gdyż miały określić kształt przyszłej polityki zagranicznej względem Ukrainy.
 Władimir Putin i Wiktor Janukowycz (fot. yanukovych.com.ua)
Masowa i agresywna kampania promująca jednego kandydata, przy oczernianiu drugiego, nie przyniosła oczekiwanych skutków. Wyborcy ukraińscy oczekiwali rzetelnych informacji, analizy programów politycznych, czego u Janukowycza zabrakło. Natomiast Wiktor Juszczenko oparł swój program na koncepcji budowy nowej, demokratycznej Ukrainy przy bliskiej współpracy z Europą.
W obozie Janukowycza nadal jednak wierzono w jego silne poparcie ze strony społeczeństwa. Zwycięstwo w wyborach miały mu przynieść głosy wyborców pochodzących z Krymu, Donbasu, Slobodskiej Ukrainy, południowej części Poddnieprowia, regionów centralnych (Małorosja) i prawobrzeżnego Dniepru[5]. Planowano również skorzystać z pomocy tzw. zasobów administracyjnych ( pracownicy państwowi, renciści itp.) We wrześniu 2004 roku gabinet Janukowycza podniósł ponad dwukrotnie wysokość minimalnej emerytury, co było ordynarną próbą kupienia tuż przed wyborami głosów najstarszej części elektoratu[6]. Dla pozyskania jak największej liczby głosów chciano również otworzyć 40 punktów wyborczych na terenie Rosji (liczono na poparcie 1,5 mln osób). Jednak w ostateczności, wskutek sprzeciwów opozycji i wyroku w tej sprawie Sądu Najwyższego Ukrainy zostały otwarte jedynie cztery punkty wyborcze (Moskwa, Rostów nad Donem, Sankt Petersburg, Tiumen)[7].
 W.Janukowycz z liderami UE (fot. yanukovych.com.ua) Kiedy jednak okazało się, że sondaże przedwyborcze nie wskazywały na przyszłe zwycięstwo lidera Partii Regionów, zdecydowano się na krok ostateczny. Do Kijowa z okazji 60. rocznicy wyzwolenia Ukrainy przybył prezydent Rosji – Władimir Putin, który w przeddzień pierwszej rundy głosowania podczas długich konferencji prasowych wyraził swoje poparcie dla kandydatury Janukowycza, wskazując tym samym na kogo Ukraińcy powinni głosować. Należy dodać, że Putin podczas swojej czterodniowej wizyty nie spotkał się z żadnym innym kandydatem na stanowisko prezydenta.
|
