1. Geneza:

Początek Konfederacji Szwajcarskiej sięga 1 sierpnia 1291r. kiedy połączyły sie 3 pierwsze kantony: Unterwalden, Uri i Schwyz. Podstawą umowy były względy ekonomiczne i obronne. Sojusz wojskowy miał na celu obronę przed wrogimi najazdami. Kwestie ekonomiczne były związane z opłatami granicznymi oraz przeprowadzaniem przez najtrudniejsze partie gór. Z czasem przyłączały się kolejne kantony. Region zaczął wzbudzać zainteresowanie polityczne (środek alpejskiej Europy, główne szlaki handlowe i strategiczne przełęcze górskie). Mając kontrolę nad tym terenem można było blokować lub wspomagać ruch osób, towarów, wojska itp. Dlatego też w XVw. Habsburgowie chcieli go przyłączyć do swojego cesarstwa. Jednak po przegranej bitwie pod Dornach w 1499r. cesarz Maksymilian I Habsburg uznał za niemożliwe podporządkowanie sobie kantonów (dodatkowo wspieranych przez Francję). W wyniku pokoju podpisanego w tym samym roku w Bazylei Szwajcaria uzyskała gwarancję bezpieczeństwa. Umożliwiło to rozwój konfederacji, zaczęły przystępować do niej kolejne kantony, oddzielające się od Włoch i Francji. Do końca XVIw. zjednoczyło się ich 13. Po "wojnie trzydziestoletniej" na mocy pokoju westfalskiego z 1648r. państwo uzyskało potwierdzenie swej niepodległości i suwerenności. W 1788r. Napoleon opanował większość kantonów i nadał im nazwę Republiki Helweckiej. Terytorium rozszerzono o kolejne kantony odebrane Austrii. Szwajcaria przez jakiś czas była sojusznikiem Francji jednak po bitwie pod Lipskiem w 1813r. ogłosiła swoja neutralność.

Zobacz też: Raport psz.pl - Systemy polityczne wybranych państw   

Momentem przełomowym dla obecnego kształtu Szwajcarii był Kongres Wiedeński 1815r. Otrzymała ona wtedy status państwa wieczyście neutralnego, który przejawiał się w nadaniu gwarancji bezpieczeństwa przez pięć mocarstw europejskich: Austrię, Prusy, Rosję, Francję i Wielką Brytanię. Kraje te były gotowe udzielić pomocy w razie najazdu, jednocześnie same zobowiązały się nie atakować Szwajcarii ani zakładać na jej terenie baz wojskowych. Początkowy status choć narzucony okazał się dla kraju bardzo korzystny.

W Europie powstał unikalny twór polityczny. W XIXw. było to najbezpieczniejsze miejsce na kontynencie, chronione dodatkowo przez wszystkie państwa.

Przez długi czas w Szwajcarii obowiązywała konstytucja uchwalona jeszcze w 1874r. Po wprowadzeniu paru modyfikacji 28 września 1999r. Zgromadzenie Federalne przyjęło uchwałę o wejściu w życie z dniem 1 stycznia 2000r. nowej Konstytucji Federalnej.

Szwajcaria jest państwem federacyjnym, choć do dziś w oficjalnej nazwie funkcjonuje słowo "konfederacja". Kantony choć pozostają jednostkami o charakterze państwowym (są suwerenne, funkcjonują w nich konstytucje kantonalne i własne normy ustawowe) nie mają prawa do opuszczenia państwa związkowego.

Dziś Szwajcarię tworzy 26 jednolitych kantonów: Aargau (Argowia), Appenzell-Ausserrhoden, Appenzell-Innerhoden, Basel Landschaft (Bazylea Region), Basel Stadt (Bazylea Miasto), Bern (Berno), Fribourg (Fryburg), Geneve (Genewa), Glarus, Graubünden (Gryzonia), Jura, Luzern (Lucerna), Neuchâtel, Nidwalden, Obwalden, Sankt Gallen, Schaffhausen (Szafuza), Schwyz, Solothurn (Solura), Thurgan (Turgowia), Ticino, Uri, Valais, Vaud, Zug, Zürich (Zurych).

Kompetencje, które nie są ściśle określone dla władz federalnych przysługują władzom kantonalnym. W Szwajcarii istnieje system tworzenia państwa "od dołu". Na szczeblu państwowym znajdują się jedynie najważniejsze departamenty. Dzięki temu w danym kantonie działają tylko te urzędy, które wynikają ze specyfiki regionu.

W świetle konstytucji władze federalne i kantonowe mają obowiązek współpracować ze sobą dla sprawnego funkcjonowania państwa. Kantony mają wpływ na decyzje podejmowane przez władze centralne poprzez:
- reprezentacje kantonów w parlamencie (Rada Kantonów),
- prawo inicjatywy ustawodawczej,
- zasadę mówiącą, że każdy minister musi pochodzić z innego kantonu,
- prawo zablokowania przyjętych ustaw i przeprowadzenia referendum, przysługujące grupie co najmniej 8 kantonów,
- wymóg podwójnej większości (zarówno na szczeblu federalnym jak i kantonalnym) w niektórych referendach.

Prawo daje również władzy federalnej możliwość wpływania na kantony  przez:
- przyjęcie wyższości prawa federalnego nad kantonalnym,
- wymóg zgodności z podstawowymi zasadami prawa federalnego konstytucji kantonalnych,
- możliwość kontroli umów międzynarodowych zawieranych przez kantony.

Specyficzną formą regulacji najważniejszych sfer funkcjonowania są tzw. "ustawy pilne, które nie mają podstawy w konstytucji". Mogą obowiązywać do 1 roku a ich pozostanie w mocy zależy od przyjęcia przez społeczeństwo na drodze  referendum.

Parlament posiada prawo zlecania zadań rządowi poprzez: rezolucje i postulaty. Rezolucję może wydać jedna z izb, druga musi ją jednak zatwierdzić. Zobowiązuje ona Radę Federalną do przedłożenia projektu ustawy federalnej lub uchwały bądź udziela wiążących zaleceń. Postulat wzywa rząd do zbadania określonej sprawy i złożenia raportu zawierającego plan dalszych działań. W gestii Zgromadzenia Narodowego leży również rozstrzyganie sporów kompetencyjnych miedzy centralnymi organami federalnymi, rozpatrywanie niektórych skarg na postanowienia rządu i weryfikacja wyborów parlamentarnych.

Szwajcarska demokracja jest demokracją bezpośrednią, przejawiająca się w istnieniu dwóch instytucji: referendum oraz inicjatywy ludowej. Rząd nie może wprowadzić w życie projektu bez zgody społeczeństwa. Obecnie przyjęto zasadę przeprowadzania 4 referendów rocznie (po 1 w każdym kwartale).  Inicjatywa odnosi się do możliwości wprowadzania zmian w konstytucji, po zebraniu co najmniej 100.000 podpisów. Władzom nie przysługuje możliwość takiej inicjatywy, mogą one ewentualnie wysunąć swoją kontrpropozycję. Wszelkie propozycje są przedstawiane do oceny w drodze referendalnej.