Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze zgodził się uchylić areszt dla Jean-Pierra Bemby, byłego wiceprezydenta Demokratycznej Republiki Konga. Bemba jest oskarżony o zbrodnie przeciw ludzkości oraz wojenne popełnione na terenie Republiki Środkowoafrykańskiej.

II Izba Przygotowawcza MTK, która obecnie rozpatruje sprawę, przychyliła się zatem do wniosku obrońców Bemby, którzy utrzymywali, iż nie ma konieczności przetrzymywania go w areszcie. MTK uznał, że nie ma groźby niestawiania się Bemby na rozprawach, utrudniania procesu, a także popełnienia podobnych do zarzucanych mu przestępstw i wydał decyzję o zwolnieniu Bemby z aresztu.

Oskarżony musi jednak pozostać w areszcie do czasu aż zapadnie decyzja jaki kraj go przyjmie na swoje terytorium. Wcześniej adwokaci sugerowali Belgię, Portugalię lub Francję jako możliwe miejsca pobytu Bemby. W tych krajach Bemba ma rodzinę, bądź posiada nieruchomości. Rozprawa ustalająca miejsce pobytu Bemby i dokładne warunki jego uwolnienia odbędzie się w drugim tygodniu września.

Prokurator MTK Luis Moreno-Ocampo zapowiedział odwołanie od decyzji Izby Przygotowawczej i swoje argumenty przedstawi na rozprawie 24 sierpnia.

Oskarżenie wobec Bemby obecnie obejmuje zarzuty zbrodni wojennych (trzy przypadki) oraz zbrodni przeciwko ludzkości (dwa przypadki), popełnionych w latach 2002-2003 przez członków Ruchu Wyzwolenia Konga (Mouvement de Libération du Congo - MLC), na którego czele Bemba stał w latach 1998-2003.

Bemba od początku lipca 2008 jest przetrzymywany w podległym Trybunałowi areszcie śledczym w Scheveningen na przedmieściach Hagi. Uwięziony był już jednak od 24 maja, gdy na podstawie wydanego przez MTK nakazu aresztowania belgijska policja zatrzymała go na przedmieściach Brukseli.

W latach 1998-2003 Jean-Pierre Bemba stał na czele MLC, prougandyjskiej milicji będącej jedną z najważniejszych stron toczącej się wówczas w Kongu krwawej wojny domowej. Bemba zapisał w tej historii krwawą kartę – jego bojownicy terroryzowali wschodnie prowincje Konga, dopuszczając się mordów, kanibalizmu, gwałtów, tortur i porwań.

Na podstawie kończącego konflikt porozumienia pokojowego z 2003 r. Bemba został zaprzysiężony na wiceprezydenta (jednego z czterech) tymczasowego rządu DR Kongo. Rychło stał się jedną z najpotężniejszych (i najbogatszych) osób w państwie. W 2006 roku Bemba wystartował w pierwszych od 50 lat wyborach prezydenckich w DR Kongo, lecz w drugiej turze wyborów został pokonany przez urzędującego prezydenta, Josepha Kabilę. Odtąd jego potęga stopniowo chyliła się ku upadkowi. Gdy odmówił rozbrojenia swej prywatnej armii został oskarżony o zdradę i wiosną 2007 r. udał się na emigrację do Europy.

Międzynarodowy Trybunał Karny nie będzie jednak sądził Bemby za zbrodnie popełnione w Kongo, lecz w Republice Środkowoafrykańskiej. W 2002 roku MLC udzielił bowiem wsparcia prezydentowi tego kraju – Ange-Felixowi Patassému - w trwającej tam wojnie domowej. Obrońcy praw człowieka oskarżają bojowników MLC o dokonanie wówczas okrutnych aktów przemocy przeciwko setkom osób podejrzanych o sympatyzowanie z rebeliantami. MTK postawił Bembie zarzuty popełnienia zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości – m.in. mordów, tortur, gwałtów i grabieży.

W 2003 roku Patassé w wyniku przewrotu został pozbawiony władzy. Jego następca zwrócił się do MTK o postawienie Bemby w stan oskarżenia.

Bemba broni się jednak, że wysłane na pomoc Patassému oddziału zostały wyjęte spod jego kontroli zaraz po przekroczeniu granicy. Jego adwokaci argumentują też, że oskarżenia mają charakter polityczny, a ich celem jest ostateczne wykluczenie Bemby z kongijskiego życia politycznego.

Na podstawie: news.bbc.co.uk, fance24.com news.yahoo.com, icc-cpi.int