Polityka zagraniczna danego państwa, w tym przypadku Rzeczypospolitej Polski, realizowana jest zarówno przez organa wewnętrzne państwa, jak i zewnętrzne – działające za granicą. W niniejszej pracy zostaną opisane te drugie.

Poseł jest to zacny człowiek wysłany zagranicę, aby kłamać dla dobra państwa.

sir Henry Wotton 

Dyplomata to człowiek, który dwukrotnie się zastanowi, zanim nic nie powie.

Winston Churchill 

Polityka zagraniczna danego państwa, w tym przypadku Rzeczypospolitej Polski, realizowana jest zarówno przez organa wewnętrzne państwa, jak i zewnętrzne – działające za granicą. Przedmiotem niniejszej pracy są organa funkcjonujące poza granicami Polski.

Realizacją zadań z zakresu stosunków międzynarodowych zajmują się przede wszystkim przedstawicielstwa dyplomatyczne i konsularne.

Prawne podstawy funkcjonowania szeroko rozumianych zagranicznych organów państwa to:

1. Prawo międzynarodowe i konwencje międzynarodowe (poniżej wymieniono wszystkie  najważniejsze dokumenty prawa dyplomatycznego i konsularnego w ujęciu historycznym):

• Regulamin Wiedeński z 1815 r. – Regulamin o rangach agentów dyplomatycznych z 19 marca 1815 r.
• Protokół Akwizgrański z 1818 r. – Protokół Kongresu Akwizgrańskiego z 21 listopada 1818 r.
• Konwencja Hawańska z 1928 r. – Konwencja dotycząca urzędników dyplomatycznych przyjęta na VI Konferencji Interamerykańskiej w Hawanie 20 lutego 1928 r. + Konwencja dotycząca urzędników konsularnych przyjęta na VI Konferencji Interamerykańskiej w Hawanie 20 lutego 1928 r.
• Konwencja Wiedeńska o stosunkach dyplomatycznych z 18 kwietnia 1961 r. (Dz. U. z 1965 r., nr 37, poz. 232 i 233)
• Konwencja Wiedeńska o stosunkach konsularnych z 24 kwietnia 1963 r. (Dz. U. z 1982 r., nr 13, poz. 98 i 99)
• Konwencja o misjach specjalnych z 8 grudnia 1969 r.
• Konwencja ONZ o zapobieganiu i karaniu przestępstw przeciwko osobom korzystającymi z ochrony międzynarodowej, włączając w to przedstawicieli dyplomatycznych z 14 grudnia 1973 r.
• Konwencja Wiedeńska o reprezentacji państw w ich stosunkach z ich organizacjami międzynarodowymi o charakterze uniwersalnym z 14 marca 1975 r.
• Konwencja o bezpieczeństwie personelu ONZ i personelu współdziałającego z 6 grudnia 1994 r.
• Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich (załączony do traktatu ustanawiającego jedną Radę i jedną Komisję Wspólnot Europejskich z dnia 8 kwietnia 1965 r., Bruksela).

2.  Prawo wewnętrzne kraju akredytacji (państwa przyjmującego) i kraju reprezentowanego (państwa wysyłającego – tu: RP):

• Ustawa o służbie zagranicznej z dnia 27 lipca 2001 roku (Dz. U. z 2001 r. nr 128, poz. 1403)
• Ustawa o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 lutego 1984 r. (Tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. nr 215, poz. 1823).

Organy zewnętrzne państwa reprezentują bezpośrednio dany kraj oraz jego interesy na arenie międzynarodowej. Wypełniają tymczasowo lub stale określone przez to państwo zadania i funkcje. Korzystają przy tym w państwie przyjmującym i państwach trzecich z określonych przywilejów i immunitetów na podstawie norm prawa zwyczajowego lub w oparciu o traktatowe normy prawa międzynarodowego (konwencje).

Organy państwa za granicą obejmują:

• Stałe misje dyplomatyczne
• Stałe misje i przedstawiciele państw przy organizacjach międzynarodowych
• Urzędy konsularne
• Przedstawicielstwa handlowe
• Misje specjalne, zwane misjami ad-hoc
• Ośrodki kulturalno-propagandowe
• Oddziały wojskowe
• Okręty wojenne
• Samoloty wojskowe
• Misje wojskowe
• Oddziały uczestniczące w doraźnych siłach zbrojnych ONZ
• Przedstawiciele państwa w komisjach międzynarodowych.