PRZEPISY WJAZDOWE. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu turystycznego do 90 dni jest paszport lub dowód osobisty. Wymagany jest co najmniej 3-miesięczny okres ważności paszportu, licząc od daty wjazdu. Nie ma formalnego obowiązku posiadania określonej kwoty pie­niędzy na dzień pobytu, jednak władze graniczne mają prawo zażądać ich okazania (z reguły wystarczy okazanie ważnej karty kredytowej), gdy np. zachodzi podejrzenie, że wjeżdżający nosi się z zamiarem podjęcia nielegalnej pracy (w bagażu ma narzędzia lub ubrania robocze). Dodatkowe informacje w wersji elektronicznej dostępne są na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych: www.msz.gov.pl, w dziale Informacje konsularne – „Informacje dla obywateli polskich wyjeżdżających do innych krajów UE/EOG”.

Pobyt powyżej 90 dni. Na pobyt dłuższy niż 3 miesiące wy­magane jest uzyskanie pozwolenia władz kantonalnych lub federalnych.

Uczniowie, studenci: osoby zamierzające podjąć naukę (dotyczy to wszystkich poziomów szkół oraz kursów językowych) muszą na życzenie władz szwajcarskich udokumentować środki finansowe wystarczające na utrzymanie się w Szwajcarii (wymaga się z reguły okazania środków finansowych w wysokości ok. 2000 CHF miesięcznie – w praktyce może wystarczyć np. przedsta­wienie dowodu opłaconego czesnego i okazanie kart kredy­towych). Pozwolenie na pobyt wystawiane jest na czas trwania nauki (w przypadku gdy nauka trwa ponad rok, pozwolenie wystawiane jest na okres 12 miesięcy, przy czym możliwe jest jego przedłużanie). Szwajcaria objęta jest m.in. ogólnoeuro­pej­skimi programami Erasmus i Comett.

Emeryci i renciści zainteresowani dłuższym lub stałym pobytem powinni wykazać się tzw. bliskim kontaktem ze Szwajcarią, tzn. udokumentować wcześniejsze podróże (np. regularne spędzanie urlopów) lub wskazać członków rodziny na stałe mieszkających w Szwajcarii. Ważną podstawą do udzielenia zezwolenia na pobyt może być udokumentowane szwajcarskie pochodzenie rodziców, dziadków lub pradziadków.

Osoby zamierzające osiąść na stałe w Szwajcarii winny wykazać się definitywnym zakończeniem wszelkiej działalności zawo­dowej (z wyłączeniem czynności związanych z zarządzaniem własnym majątkiem – władze szwajcarskie mogą zażądać okazania źródła pochodzenia majątku; dotyczy to zasadniczo majątku o wartości ponad 100 tys. CHF). Posiadanie nie­ruchomości w Szwajcarii nie stanowi wyłącznej podstawy do uzyskania pozwolenia na pobyt.

Praca. Dostęp do szwajcarskiego rynku pracy dla obywateli nowych krajów członkowskich UE, w tym obywateli polskich, reguluje protokół dodatkowy do umowy między Szwajcarią i UE o swobodnym przepływie osób i dostępie do rynku pracy. Jego ustalenia oznaczają stopniowe otwieranie rynku pracy dla tychże obywateli i określają wielkość kontyngentu na poszczególne lata. Do zatrudnienia wymagana jest wstępna zgoda Kantonalnego Urzędu ds. Przemysłu, Rzemiosła i Pracy (KIGA – Kantonales Amt für Industrie, Gewerbe und Arbeit). W pełni swobodny dostęp do szwajcarskiego rynku pracy dla obywateli nowych państw UE, a więc także Polski, będzie po 30 kwietnia 2011 r. W każdym z kantonów Urzędy ds. Migracji (Migrationsamt) udzielają szcze­gółowych informacji osobom zainteresowanym podjęciem pracy w Szwaj­carii. Informację można także uzyskać na stronach internetowych: www.imes.admin.ch, oraz: www.europa.admin.ch. Zainteresowani pracą w Szwajcarii zwracają się bezpośrednio do pracodawcy, który występuje następnie do władz o zgodę na zatrudnienie.

PRZEPISY CELNE. Nie ma ograniczeń ilściowych przy wwo­żeniu i wymianie pieniędzy (jedynie w przypadku przelewów bankowych na kwotę przekraczającą 100 tys. CHF instytucje finansowe mogą żądać udokumentowania źródeł pochodzenia pieniędzy). Nie ma też restrykcji celnych odbiegających od powszechnie przyjętych standardów. Należy przestrzegać zakazu wwożenia broni ostrej i gazowej, rozpylaczy, paralizatorów, noży, zwłaszcza otwieranych jedną ręką (sprężynowe, motyl­kowe), a także bagnetów, pałek itp. przedmiotów. Osoby łamiące ten zakaz karane są grzywną w wysokości kilkuset franków i mogą zostać wydalone z kraju. Obowiązują ograniczenia w przywo­żeniu mięsa i przetworów mięsnych – zasad­ni­czo wolno wwieźć 500 g na osobę (w przypadku nierespekto­wania ograniczeń nakła­dana jest opłata celna w wysokości 20 CHF za każdy dodatkowy kilogram).

Wwóz zwierząt domowych. Przy wwozie psów lub kotów na terytorium Szwajcarii wymagane jest świadectwo szczepień przeciw wściekliźnie oraz odpowiednie znakowanie w formie tatuażu lub mikrochipu.

PRZEPISY PRAWNE. Należy zachować kwity kasowe z zakupów, by móc je okazać przy kontroli (brak takich kwitów może spo­wodować podejrzenia o kradzież). Za nielegalną pracę (w tym sprzedaż uliczną i domową, występy uliczne bez zezwolenia) grożą dotkliwe kary finansowe.

MELDUNEK. Obowiązek meldunkowy przejmuje hotel lub właściciel prywatnej stancji. Cudzoziemcy meldowani są przy wjeździe i wyjeździe w kantonalnej policji dla cudzoziemców.

UBEZPIECZENIE. Honorowana jest Europejska Karta Ubez­pieczenia Zdrowotnego. Jednak ze względu na bardzo wysokie koszty leczenia i pobytu w szpitalu podróżującym do Szwajcarii zaleca się wykupienie dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego – najlepiej takiego, które pokrywa zarówno koszty ewentualnego leczenia szpitalnego, jak i transportu medycznego do Polski.

SZCZEPIENIA, SŁUŻBA ZDROWIA. Nie ma zagrożeń sanitarno­-epidemiologicznych. Nie są wymagane szczepienia. Opieka medyczna jest na wysokim poziomie. Przeciętna cena pobytu dobowego w szpitalu wynosi ok. 800 CHF. Wizyta lekarska kosztuje przeciętnie od 100 do kilkuset CHF. Osoby cierpiące na schorzenia wymagające leczenia lekami psychotropowymi lub pochodnymi środków odurzających powinny mieć przy sobie stosowne zaświadczenie lekarskie.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW. W Szwajcarii obowiązuje opłata drogowa w formie rocznej winiety (do nabycia na przej­ściach granicznych za 40 CHF). W przypadku pobytu dłuższego niż trzy lata należy uzyskać szwajcarskie prawo jazdy; wydaje się je na podstawie polskiego prawa jazdy, które następnie jest anulowane. Zimą zalecana jest jazda na oponach zimowych, a w niektóre regiony górskie, np. okolice Davos, należy zimą zabierać łańcuchy (w razie wypadku brak odpowiednich opon może być przyczyną znacznych trudności, zarówno z policją, jak i z ubezpieczeniem). Samochód nie może mieć tzw. urządzenia antyradarowego – grozi za to kara grzywny w wysokości od 800 do 1000 CHF oraz konfiskata aparatury.

PODRÓŻOWANIE PO KRAJU. Poza terenami, na których odby­wają się ćwiczenia wojskowe, nie ma ograniczeń w podró­żo­waniu. Jedynie w niektórych miejscowościach górskich, ze wzglę­du na ochronę środowiska, ograniczono lub zawieszono całko­wicie ruch drogowy pojazdów spalinowych. Należy zachować daleko idącą ostrożność, wędrując lub jeżdżąc na nartach w wyższych partiach Alp. Nie wolno zbaczać z wyznaczonych szlaków i zawsze trzeba informować hotel lub kemping o pla­nowanej wyprawie (w przypadku podjęcia akcji ratunkowej turysta musi się liczyć z bardzo wysokimi kosztami).

BEZPIECZEŃSTWO. Nie ma większego zagrożenia prze­stęp­czo­ścią, jednak zdarzają się coraz częstsze kradzieże pieniędzy i dokumentów (zwłaszcza w dużych miastach, jak Zurych czy Genewa, na lotniskach i na dworcach kolejowych).

PRZYDATNE INFORMACJE:

•   Należy zachować daleko idącą ostrożność wobec osób ofe­rujących w Polsce załatwienie pracy w Szwajcarii – najczęściej są to oszuści wyłudzający pieniądze.

•   EURO 2008 (7–29 czerwca 2008 r.). Ze względu na zaostrzone przepisy bezpieczeństwa w czasie trwania mistrzostw należy się liczyć z utrudnieniami przy wjeździe na terytorium Szwaj­carii (dotyczy to zwłaszcza ruchu samochodowo­-auto­karo­we­go). Miejsca noclegowe w rejonach Zurychu, Bazylei, Genewy oraz Berna należy rezerwować z dużym wyprzedzeniem (najpóźniej do końca marca). Przypominamy, że stadiony w tych miastach są stosunkowo nieduże, zatem liczba biletów (po uwzględnieniu tzw. puli narodowych, sponsorów i działaczy) jest mocno ograni­czona. Dodatkowe informacje będzie można w miarę zbliżania się terminu mistrzostw uzyskać na stronie internetowej Ambasady RP w Bernie: www.berno.polemb.net. Linki na strony miast­-gos­po­darzy poświęcone EURO2008: Bazylea: www.euro08.basel.ch, Berno: www.bern.ch/euro08, Zurych: www.euro.zuerich.com/ de.cfm/euro2008/, Genewa: www.geneve.ch/euro2008.0

Na podstawie msz.gov.pl