Inwestea Konsultea Wschod24 Afryka24 Pe24
Alicja Barasiewicz: Stosunki chińsko-afrykańskie, partnerstwo w założeniach, dominacja w praktyce Drukuj Email
( 19 głosów)




Alicja Barasiewicz   
14.05.2005.
 1 2 3 >>>

Ekonomiczne wpływy Chin oddziaływają obecnie na cały świat, a „zapomniana” Afryka nie jest w tym przypadku wyjątkiem.

REKLAMA
Wręcz przeciwnie, między 2000 a 2003 rokiem wymiana handlowa Chin z Afryką wzrosła z 10 do 18 miliardów USD. Innymi ośrodkami zainteresowań potęgi chińskiej są chociażby Centralna Azja i Ameryka Łacińska. Mimo że wszystkie wyżej wymienione obszary zaliczane są do regionów rozwijających się i wydawać się może, iż ich poziom gospodarczy jest podobny, wymiana handlowa między nimi kształtuje się bardzo nierównomiernie, a ogromne różnice między koniunkturami gospodarek pozwoliły wysunąć się Chinom na pozycję super-potęgi na skalę świata. Szczególnie niepokojąco wygląda pod tym względem sytuacja na Czarnym Kontynencie, gdzie wraz z wzmożeniem wzajemnych kontaktów deficyt handlowy Afryki bardzo się zwiększył. Innym niezwykle istotnym problemem jest pozbawiona jakichkolwiek sentymentów ekspansja polityczna ChRL w Afryce, owocująca zwiększającą się zależnością polityczną wielu państw afrykańskich względem Pekinu i umacnianiem się lokalnych reżimów. Tym problemom PSZ poświęca swój kolejny raport, którego ta praca będzie zasadniczą częścią.

RYS HISTORYCZNY – od lat 50 do dnia dzisiejszego...

Od roku 1955, kiedy to nawiązano stosunki dyplomatyczne między pierwszymi niepodległymi państwami afrykańskimi a Chinami, polityka ChRL przeszła pewną transformację – od silnie popierającej rewolucyjne zmiany (maoizm) do nastawionej przede wszystkim na współprace handlową i inwestycyjną.

12-24 kwietnia 1955 roku konferencja w Bandung (Indonezja) rozpoczęła międzynarodową kampanię na rzecz solidarności afro-azjatyckiej, podkreślając fakt, iż i Chiny i Afryka są regionami rozwijającymi się. Pierwszym krokiem umożliwiającym nawiązanie kontaktów było otworzenie przez Pekin Ambasady w Egipcie – placówki na cały kontynent. Wspólne polityczne i ekonomiczne cele, które mogły być łatwiej osiągnięte na drodze współpracy, skłoniły do utworzenia Afro-Azjatyckiej Organizacji Solidarności Ludowej (the Afro-Asian People’s Solidarity Organisation - AAPSO), w której Chiny odgrywał kluczową rolę. Niestety nie udało jej się wykorzystać owego potencjału solidarności i wprowadzić słów w czyny.

15 stycznia 1964 roku, wkrótce po wizytach w 10 państwach afrykańskich, chiński premier Czou En-laj sformułował na konferencji w Ghanie 5 zasad, na których Chiny miały się opierać kształtując politykę wobec Krajów Trzeciego Świata aż do 1980 roku. Wymienił:

 

  • pomoc w zmaganiach z imperializmem,
  • unikanie szeregowania Afrykańczyków,
  • praca nad osiągnięciem solidarności i jedności narodów,
  • dążenie do rozwiązywania konfliktów w drodze pokojowych konsultacji,
  • zachowanie suwerenności wszystkich krajów Czarnego Kontynentu.
  • Przemówienie Mao Tse-tunga z 8 sierpnia 1963 roku o kolonializmie i rasizmie skrytykowało sowiecko-amerykańskie praktyki dotyczące wykorzystywania Afryki jako pola walki ideologicznej i było jednym z elementów jakie zapoczątkowały rozłam w stosunkach sowiecko-chińskich. Tym samym Chiny wysunęły się na pozycję najbardziej wpływowego mocarstwa w krajach rozwijających się i zaczęły nawoływać do drugiej, po walkach kolonialnych, afrykańskiej rewolucji. Przemiany jakie zaszły w wyniku Rewolucji Kulturalnej w Chinach spowodowały zmianę w dążeniach polityki chińskiej, jej przewartościowanie. Zmniejszono zaangażowanie na rzecz „rewolucyjnych ruchów” na Czarnym Lądzie. Teraz postawiono na rozwój gospodarczy – powiązania handlowe, które pozwoliły wzmocnić rynek lokalny i „na których trzeba się skoncentrować jeśli chcemy zbudować współczesną, silną socjalistyczną gospodarkę” jak mówił jeden z premierów ChRL. Tę samą strategię otwierania gospodarki potwierdził i podkreślił Deng Xiaping w publicznym wystąpieniu 4 czerwca 1985 roku. Obowiązuje ona do dzisiaj.

    Od początku lat 80 chińskie firmy zainwestowały ponad 310 mln. USD w 11 państwach na Czarnym Kontynencie. Powyżej 2 000 projektów dotyczących inżynierii i siły roboczej zostało zakończonych w ok. 40 krajach. Więcej niż 200 azjatyckich przedsiębiorstw aktywnie działa na tym rynku. Zimnowojenny styl dwustronnych powiązań polegający na dostarczaniu pomocy żywnościowej i udzielaniu tanich kredytów przestawiono na handel, inwestycje i tworzenie spółek joint ventures. Potencjał rynku afrykańskiego i zasobność kontynentu w surowce naturalne zostały dostrzeżone i wciąż są skrupulatnie wykorzystywane.

    W 1996 roku Jiang Zemin odwiedził 6 krajów afrykańskich i podpisał 23 techniczne i gospodarcze porozumienia. Miały one wzmocnić pierwszą chińską politykę zagraniczną. W przemówieniu na forum Organizacji Jedności Afrykańskiej (obecnie Unia Afrykańska) wymienił nowe cele tejże polityki:

  • promowanie wiernej przyjaźni i solidarności,
  • powstrzymywanie się od ingerowania w wewnętrzne sprawy krajów afrykańskich,
  • dążenia do wzajemnego rozwoju bazującego na wspólnych korzyściach,
  • wzmożona współpraca na arenie międzynarodowej,
  • budowanie pokoju w skali globalnej.
  • Nadrzędną rolę nadal odgrywać miały Chiny, zmiana dotyczyła wykorzystywania potencjału gospodarczego Afryki. W wyniku takiego obrotu sytuacji pod koniec XX wieku obroty handlowe dwóch regionów znacznie wzrosły osiągając ponad 5 mln. USD w 1999 roku.

    Chiny zabiegały o utrzymywanie bliskich stosunków politycznych co objawiło się licznymi wizytami przedstawicieli najwyższego szczebla, m.in. premiera Zhu Rongji czy vice-prezydenta Hu Jintao. Z drugiej strony, od 1997 roku ponad 40 władców afrykańskich i szefów rządów odwiedziło Chiny. Rozpoczęto prowadzenie wielu wymian między partiami politycznymi i przedstawicielami parlamentów. Odbyły się liczne dwu i wielo-stronne rozmowy. Jednym z ich efektów było zorganizowanie Forum Ministrów w 2000 roku.



    Drukuj Email
     
    Powiązane tagi:

    Panstwa:  Chiny - Chińska Republika Ludowa  
    Region:  Afryka  
    Wnikliwy artykul zmieniajacy perspektywe ogladu problematyki afrykanskiej.
    Jan, 2009/06/02 03:09
    Nie piszemy Same „Państwo Środka” tylko Samo "Państwo Środka", chodzi nie tylko o ropę, ale także o inne surowce (nie tylko energetyczne) poza tym nie demonizował bym-nie tylko Chiny tak robią. Jeśli USA są lepsze to czemu współpracują z reżimami, chociażby w Ameryce Południowej? W ogóle pani Alicja wydaje się niedouczona.
    Michał Piotrków, 2008/04/27 11:45
    Dodaj swój komentarz do tego artykułu...
    Imię (wymagane)
    Komentarz
    Zaloguj lub zarejestruj się aby móc dodawać komentarze.

    W trakcie nieformalnego spotkania Rady Europejskiej w Brukseli (23.05) przywódcy państw UE nie znaleźli porozumienia w sprawie środków koniecznych do osiągnięcia wzrostu gospodarczego w Europie.
    więcej...
    Unia Europejska zaskarżyła Argentynę przed Światową Organizacją Handlu (WTO), zarzucając krajowi z Ameryki Południowej stosowanie niedozwolonych ograniczeń w imporcie.
    więcej...
    Fala kryzysu finansowego, która w 2009 roku przelała się ze Stanów Zjednoczonych na kontynent europejski uderzyła w najsłabsze punkty gospodarek państw Unii Europejskiej, pogarszając sytuację w sektorze bankowym i/lub powodując zadłużenie finansów publicznych ponad progi...
    więcej...
     AnalizySystemy polityczne  Imigracja  Cywilizacje  Konflikty  Ekologia  Terroryzm  Polityka zagraniczna  Dyplomacja  Emigracja  Separatyzm  Stosunki międzynarodowe 
     GospodarkaWaluty  Ropa naftowa  Sektor bankowy  Giełdy  Rynek pracy  Nieruchomości  Surowce  Gaz ziemny  Media  Technologie  Przemysł samochodowy 
     OrganizacjeNATO  OBWE  OPEC  ONZ  Al-Kaida  G-20  MFW  WNP  ASEAN  WTO 
     PaństwaNiemcy  Francja  Izrael  USA  Wielka Brytania  Indie  Chiny  Rosja  Irlandia  Ukraina  Turcja  Hiszpania  Brazylia  Iran  Sudan  Włochy  Afganistan  Gruzja  Informacje dla wyjeżdżających 
     Po godzinachRecenzje  Film  Wywiady  Książka 
     RegionyUnia Europejska  Bałkany  Afryka  Bliski Wschód  Daleki Wschód  Kaukaz  Azja  Darfur  Krym  Kaszmir 
     StylSavoir vivre 
     Unia EuropejskaSłownik UE  Komisja  Prezydencja  Strefa Euro  Traktat lizboński  Strefa Schengen  Partnerstwo Wschodnie  Europejska Polityka Sąsiedztwa 
    Zaloguj sie
             
         
    SERWIS SPECJALNY
    Dyplomacja_specjalny