Łukasz Wróblewski: Problem Naddniestrza

Tereny dzisiejszego Naddniestrza zostały wyodrębnione z Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (USRR) 30 grudnia 1922 roku. Utworzenie w ramach ZSRR odrębnej jednostki administracyjnej zawierającej „mołdawski” w nazwie było pomysłem Grigorea Kotovskiego, mołdawskiego działacza komunistycznego.

Rys historyczny

Początkowo idea Kotovskiego spotkała się z niechęcią władz ZSRR. Ludowy Komisarz Spraw Zagranicznych Gheorghi Cicerin uznał, że sytuacja nie dojrzała do takich posunięć, a ponadto obwiał się, że umożliwi to „ekspansję rumuńskiego szowinizmu”. Ostatecznie zwyciężyły argumenty Kotovskiego, który twierdził, że nowa republika przyczyni się do rozpropagowania komunizmu w Besarabii, a w konsekwencji przyniesie zwycięstwo rewolucji w Rumunii, a następnie na całych Bałkanach. 7 marca 1924 roku podjęto decyzję o utworzeniu na wschodnim brzegu Dniestru Mołdawskiego Regionu Autonomicznego, będącego częścią Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. W jego skład wchodziło 11 regionów administracyjnych: Balta, Bârzula, Camenca, Crut, Dubăsari, Grigoriopol, Ananiev, Ocna Roşie, Râbniţa, Slobozia, Tiraspol, obejmujących powierzchnię 8,100 km², zamieszkanych przez około 545 tysięcy mieszkańców (ludność rumuńska stanowiła 36 proc. mieszkańców). 12 października 1924 roku zdecydowano o zmianie statusu regionu, tworząc Mołdawską Autonomiczną Socjalistyczną Repu-blikę Radziecką, która nadal pozostawała częścią USRR. Stolicą oficjalną ogłoszono „tymczasowo okupowany” Kiszyniów. Natomiast stolicą „wykonawczą” zostało miasto Balta, a następnie od roku 1929 Tyraspol. W kwietniu 1925 roku podczas obrad kongresu Pan–Mołdawskiego w mieście Bârzula ostatecznie określono granice republiki oraz przyjęto konstytucję, co zostało uznane przez władze Ukraińskiej SRR 10 maja.