„Niech się pan zbliży, doktorze. Powiem to panu na ucho. Trzema największymi głupcami w historii byliśmy Jezus Chrystus, Don Kichot i ja” [1].
Słowa te, wypowiedziane na łożu śmierci przez Simona Bolivara, jednego z wyzwolicieli Ameryki Łacińskiej, bezpośrednio odnosiły się do porażki politycznej, jaką poniósł on próbując trwale zjednoczyć nowopowstałe wówczas republiki latynoamerykańskie.
Dziś, niemal dwa wieki później, współpraca latynoamerykańska wydaje się dynamicznie postępować, o czym świadczy rosnąca z roku na rok liczba porozumień i organizacji międzynarodowych, powstających w tej części świata. Choć droga do pełnej integracji regionu nadal jest jeszcze daleka, to wydaje się, że Ameryka Łacińska i Karaiby konsekwentnie stawiają na niej kolejne kroki.
Które inicjatywy odniosły dotychczas największe sukcesy? Jakie problemy nadal blokują postępy w integracji? I czy światowy kryzys gospodarczy staje się przeszkodą czy raczej katalizatorem w procesie zacieśniania więzi w regionie?
ALADI. Latynoamerykański parasol na niepogodę
Magdalena Miąc
Przeciętnemu Europejczykowi wydaje się, że kraje latynoamerykańskie są niemalże identyczne pod względem ustroju, stanu gospodarki, tradycji czy kultury. W rzeczywistości różnice między państwami w tej części świata są jednak na tyle duże, że często uniemożliwiają osiągnięcie kompromisu w wielu kwestiach. Mimo to, Ameryka Łacińska ciągle podejmuje wysiłki na rzecz przezwyciężania różnic i zacieśnienia współpracy regionalnej. Jednym z efektów takich działań jest ALADI - próba połączenia gospodarczych interesów niemal wszystkich państw latynoamerykańskich.
CAFTA. Od strefy wolnego handlu do wspólnego paszportu?
Stanisław Głąbski
Ameryka Środkowa to obszar od zawsze leżący w polu zainteresowania Stanów Zjednoczonych, także w kwestii interesów ekonomicznych. Choć wolny handel powinien być czymś naturalnym w relacjach między tymi partnerami, inicjatywa ta funkcjonuje dopiero od niedawna. Czy zniesienie ceł i rozwój współpracy ekonomicznej to dopiero początek dynamicznie rozwijającej się integracji regionu?
CARICOM. 40 lat drogi ku rozwojowi
Katarzyna Mosionek
W tym roku Wspólnota Karaibska obchodzi 40. rocznicę powstania. Celem jaki sobie postawił prezydent Haiti, obejmujący po raz pierwszy prezydencję od momentu wstąpienia tego kraju do organizacji, jest pogłębiona integracja gospodarcza i społeczna członków. Wzywa on wszystkie kraje karaibskie do udziału w utrwalaniu regionalnej harmonii, a tym samym do realizacji zmian strukturalnych, niezbędnych dla rozwoju i dobra wszystkich narodów ugrupowania.
Czarne chmury nad MERCOSUR. Będzie burza czy tęcza?
Elżbieta Pinecka
Wydarzenia ostatnich kilku lat, takie jak powstanie UNASUR, przyjęcie Wenezueli czy zawieszenie Paragwaju w prawach członkowskich, wywołały falę pytań o przyszłość MERCOSUR. Część obserwatorów wieszczy schyłek tej organizacji, podczas gdy inni widzą w niej duży potencjał i południowoamerykańską szansę na pokonanie światowego kryzysu gospodarczego. Jaka jest więc przyszłość ugrupowania?
SICA. W jedności siła
Michał Tyrka
SICA, czyli System Integracji Środkowoamerykańskiej (hiszp. Sistema de la Integración Centroamericana) jest organizacją współpracy subregionalnej, powołaną w 1991 roku przez: Belize, Kostarykę, Salwador, Gwatemalę, Honduras i Panamę. Krajem stowarzyszonym z ugrupowaniem jest Dominikana, natomiast Meksyk, Argentyna, Chile i Brazylia posiadają w nim status obserwatora. Na siedzibę generalnego sekretariatu organizacji wybrano stolicę Salwadoru, San Salvador.
UNASUR. Koniec orania morza?
Agnieszka Łaszczuk
UNASUR to regionalna organizacja, którą tworzy 12 państw Ameryki Południowej. Przez ostatnie lata osiągała ona sukcesy w integracji systemów finansowych i energetycznych, redukcji przestępczości czy interwencji kryzysowej w Ekwadorze i Paragwaju, skutecznie mediując też w konflikcie między Kolumbią a Wenezuelą. Choć UNASUR nadal boryka się z wewnętrznymi podziałami politycznymi, które hamują inicjatywę utworzenia strefy wolnego handlu, to jednak dobrze reaguje w kwestiach bezpieczeństwa i wspomaga integrację polityczną swoich członków. Czy światowy kryzys gospodarczy może to zmienić?
Wspólnota Andyjska. Małżeństwo w kryzysie
Aleksandra Białek
W maju roku 1969 w Cartagenie, popularnym kolumbijskim mieście turystycznym na wybrzeżu Morza Karaibskiego, zebrali się przedstawiciele pięciu andyjskich państw – Boliwii, Chile, Ekwadoru, Kolumbii i Peru. Podpisali oni porozumienie zwane Paktem Andyjskim, które miało na celu podniesienie poziomu życia mieszkańców tych krajów poprzez integrację na polu ekonomicznym oraz społecznym. Czy niemal pół wieku później udało się osiągnąć te cele?
---
[1] za: F. Villena Garrido, Unamuno y Bolívar: invención de un pasado, „ América sin nombre”, junio 2002, nr 3
