|
Globalizacja to temat numer jeden od kilku dziesięcioleci. Ważne więc abyśmy pamiętali czym jest, jakie niesie ze sobą konsekwencje, oraz - kto jest jej beneficjentem. REKLAMA
Strona 1 z 12 Współczesna gospodarka światowa wykazuje nieobserwowaną wcześniej otwartość i mobilność środków produkcji. W chwili obecnej krajowe gospodarki zamknięte są jedynie tworem teoretycznym. Gospodarka każdego kraju jest w mniejszym lub większym stopniu otwarta na relacje ze środowiskiem zewnętrznym, nawet, gdy elity rządzące nie zdają lub nie chcą zdawać sobie sprawy z tego faktu. Gwałtowny postęp techniczny ostatnich dziesięcioleci, nazywany często rewolucją informacyjną, stymuluje rozwój gospodarki, którą w chwili obecnej można określić mianem światowej. Rozwój gospodarczy wykazuje coraz wyższy poziom umiędzynarodowienia. Potęp techniczny doprowadza do sytuacji, w której od początku zeszłego tysiąclecia podział pracy rozszerza się poza granice jednego kraju i obejmuje coraz większe obszary globu. O ile początkowo więzi te nie były zbyt silne i ograniczały się przede wszystkim do wymiany towarowej wyrobami gotowymi, przeważnie surowcami, to w późniejszych okresach współpraca ta przybierała na sile i zaczęła przyjmować coraz bardziej zaawansowane formy, rozszerzała się na nowe dziedziny gospodarczej aktywności [1]. Ostatnie dwa dziesięciolecia ubiegłego wieku charakteryzował gwałtowny rozwój biznesu międzynarodowego, spowodowany przede wszystkim liberalizacją handlu i deregulacją funkcjonowania poszczególnych rynków [2]. Coraz więcej firm, niezależnie od swoich rozmiarów, decyduje się na rozszerzenie działalności poza rynek krajowy. Jednak podstawowymi zagadnieniami niniejszej publikacji są globalizacja oraz firmy – giganty, korporacje międzynarodowe lub transnarodowe, jak je określają inni autorzy, a także ich wpływ na współczesny świat, w którym globalizacja święci triumfy, całkiem trafnie nazwany przez Benjamina R. Barbera McŚwiatem w jego książce Dżihad kontra McŚwiat [3].
W niniejszej publikacji celowo pominięto szczegółową prezentację pojęcia internacjonalizacji, która jest terminem zdecydowanie węższym znaczeniowo od globalizacji, koncentrującym się przede wszystkim na aspekcie ekonomicznym. Przedstawione w dalszej części wady i zalety postępującej ekspansji firm na rynkach międzynarodowych, można odnieść zarówno do globalizacji, jak i internacjonalizacji, będącej formą globalizacji, zawężonej do wymiaru ekonomicznego [4]. Niniejsza publikacja składa się z dwóch zasadniczych części: pierwszej – teoretycznej, w której dokonano sprecyzowania podstawowych pojęć oraz, oraz części drugiej, zdecydowanie bardziej praktycznej, prezentującej charakter i sposoby działania wielkich firm oraz ich realny wpływ na współczesny McŚwiat.
Mnogość definicji globalizacji
Globalizacja jest przedmiotem analizy wielu dyscyplin naukowych: społecznych, ekonomicznych, prawnych, itp. Intensywność i zasięg tego zjawiska wpłynęły na wypracowanie wielu teorii i definicji globalizacji, w różnym stopniu od siebie odmiennych. W interesujący sposób prezentuje swój pogląd na globalizację E. Lewandowski [5]. Wg niego w zamierzchłej przeszłości “pierwotne stada ludzkie rozpraszały się po kontynentach, następnie łączyły w związki rodowo plemienne, lecz ludzkość wciąż różnicowała się kulturowo. Potem ludy tworzyły narody. Współczesne państwa narodowe rezygnują natomiast z części swej suwerenności na rzecz organizacji międzynarodowych. Nasilają się procesy komunikacji, dyfuzji i konwergencji. Prawie wszędzie można dziś nawiązać kontakt z innymi miejscami na ziemi, coraz łatwiej i szybciej pokonujemy granice. Przemiany w jednym systemie społecznym wpływają na inne systemy. Wciąż pogłębia się proces globalizacji“.
Jan Rymarczyk w swojej książce Internacjonalizacja i globalizacja przedsiębiorstwa ujmuje globalizację jako “wyższy etap umiędzynarodowienia polegający na traktowaniu świata jako jedynego rynku”. Takie podejście jest uwarunkowane “wzrostem rozmiarów i intensywności powiązań” między państwami. Z kolei powiązania te obejmują przepływ ludzi, towarów oraz usług, kapitałów i technologii [6]. Autorzy podręcznika Wprowadzenie do biznesu międzynarodowego idą w swoich rozważaniach o krok dalej. Interpretują globalizację nie tylko jako traktowanie rynku światowego jako jednego rynku, ale także jako standaryzację produktów i usług na skalę światową, globalną. To ujęcie globalizacji wymaga przyjęcia założenia, że kluczowe czynniki sukcesu na większości rynków światowych są do siebie podobne [7]. A. Budnikowski definiuje globalizację jako proces coraz bliższego, swoistego scalania gospodarek narodowych. Proces ten wyraża się poprzez dynamiczny wzrost obrotów handlowych, międzynarodowych cash flow (międzynarodowych przepływach kapitałowych), przepływach usługowych. Wzrost ten jest wynikiem traktowania świata jako jednego rynku zbytu przez coraz większą liczbę przedsiębiorstw [8]. Według N. Isingarina globalizacja to transnarodowe funkcjonowanie gospodarki i informacji (tłumaczenie własne). Tak więc poza gospodarką, kolejnym elementem procesu globalizacji jest informacja [9].
|